Het sterrenbeeld Andromeda

Gegevens sterren

(Alleen de sterren die een naam hebben zijn opgenomen

Andromeda, klik op de afbeelding voor een kaart met de namen van de sterren

Mythologie

Mythologische afbeelding van Andromeda, getekend aan de rotsenAndromeda was de dochter van Cassiopeia en Cepheus. Moeder Cassiopeia was van mening dat zij en haar dochter veel knapper waren dan de vele nimfen van Poseidon en ze daagde de god van de zee net zo lang uit tot hij er genoeg van had.

Poseidon strafte de ijdele moeder door haar dochter naakt aan een rots te ketenen en haar op te offeren aan een monster uit de zee. Laat nu net Perseus langskomen (Perseus had net Medusa verslagen); hij werd aangetrokken door de schoonheid van Andromeda en hij maakte meteen gebruik van de gelegenheid en bevrijdde haar op de voorwaarde dat ze met hem zou trouwen.

Cassiopeia en Cepheus waren niet echt gelukkig met hun aanstaande schoonzoon maar er zat helaas niets anders op dan in te stemmen. Perseus versloeg eenvoudig het zeemonster. Kort erna werd het huwelijk voltrokken. Helaas ging dit niet van een leien dakje want de plechtigheid werd ernstig verstoord door familieleden van Cassiopeia en Cepheus. Beide verloren daarbij het leven en ze werden door Poseidon aan de hemel gezet. Vele jaren later werd Andromeda door Athene tussen vader en moeder in aan de sterrenhemel gezet.

De helderste ster, Alpheratz (ook wel Sirrah genoemd) stelt het hoofd van Andromeda voor. De andere heldere sterren vormen haar lichaam. Het sterrenbeeld bevat geen echt heldere sterren: de meeste sterren zijn van magnitude drie en vier. Er zijn enkele mooie dubbelsterren en veranderlijke sterren. Ook bevat het sterrenbeeld enkele mooie deepsky objecten, waaronder het allerbekendste spiraalvormige melkwegstelsel.

Afbeeldingen van Andromeda uit oude steratlassen

 Andromeda - uit de Uranometrica van Johan Bayer (1603)

Andromeda uit de Atlas Celeste van John Bevis (± 1750)

Andromeda uit de Uranographia van Johannes Hevelius (± 1690)

Andromeda in Urania's Mirror. Een set kaarten uit ± 1825

Dubbelsterren

γ¹ en γ² Andromedae vormen een mooie dubbelster met een leuk kleurcontrast: ze zijn goudkleurig respectievelijk blauw.

κ Andromedae is een wijde dubbelster met een zwakke begeleider van magnitude 11. De hoofdster is van magnitude 4.

π Andromedae is ook een wijde dubbelster met een zwakke begeleider van magnitude 8,9. De hoofdster is van magnitude 4,4.

τ Andromedae heeft een helderheid van magnitude 5. De begeleider is van magnitude 10.

φ Andromedae heeft een helderheid van magnitude 5. De begeleider is van magnitude 6,5. De omlooptijd bedraagt 370 jaar.

ω Andromedae heeft een helderheid van magnitude 5 terwijl de begeleider van magnitude 12 is. De sterren staan 1,9° van elkaar.

γ Andromedae
De ster γ Andromedae is de op drie na helderste ster van het sterrenbeeld. Ze is één van de mooiste dubbelsterren aan de hemel. Almach is gemakkelijk te vinden, mooi om te zien en je hebt er geen grote telescoop voor nodig.

De ster is van de 2-de magnitude en dus best wel helder. Gebruik het zoekkaartje: begin bij de noordelijke hoek het grote vierkant van Pegasus bij de ster Alpheratz, ga dan naar de ster Mirach en dan naar Almach. Als je deze lijn doortrekt kom je uit bij de ster Mirphak van het sterrenbeeld Perseus.

Je hebt een kleine telescoop nodig om de beide sterren van elkaar te kunnen scheiden. De sterren staan ongeveer 10" van elkaar verwijderd. Begin met een vergroting van 50 tot 75x en vergroot daarna verder.

De meeste dubbelsterren vertonen weinig kleur maar Almach is anders. Net zoals de ster Albireo van het sterrenbeeld Cygnus (Zwaan) vertonen de beide sterren een heel mooi kleurverschil. De helderste ster is een reuzenster van spectraalklasse K die een goudgele kleur heeft. De begeleider is een hete blauwe hoofdreeksster. Afhankelijk van je optiek, je ogen en de waarneemomstandigheden kan het zijn dat je verschillende kleuren ziet. Admiraal Smyth, een beroemde Amerikaanse astronoom uit de 19-de eeuw omschreef de kleuren als oranje en smaragd-groen.

In een amateurtelescoop is het niet zichtbaar maar de zwakkere blauwe ster, die de naam gamma-2 Andromedae draagt, behoort zelf tot een drievoudig stersysteem. Er staan dus in totaal vier sterren. Het dubbelster systeem Gamma Andromedae gebint zich op een afstand van ongeveer 350 lichtjaar van de Aarde.

De naam Almach komt uit het Arabisch en staat voor een woestijn lynx. Dit beest speelt helemaal geen rol in de Griekse legenda over Andromeda en Perseus.

Download de sterrenkaart als pdf-bestand.

Veranderlijke sterren

ζ Andromedae is een EB-veranderlijke. De periode bedraagt 17,8 dagen. Gedurende deze periode verandert de helderheid van 3,7 naar 4,0.

λ Andromedae is een RS CVn-variabele met een helderheidsverandering van magnitude 3,7 tot 4,0. De periode bedraagt 54 dagen.

ο Andromedae is een γ-Cas-veranderlijke waarvan de helderheid wisselt tussen magnitude 3,6 en 3,8.

R Andromedae is een Mira-veranderlijke met een periode van 409 dagen. De helderheid wisselt tussen 5,8 en 14,9.