Het sterrenbeeld Aquila - Arend
| Nederlandse naam | Latijnse naam | Afkorting | Genitief |
| Arend | Aquila | Aql | Aquilae |
| Zichtbaarheid | Juni - November (aangegeven zijn de maanden waarin het sterrenbeeld om 22 uur boven de horizon staat) | ||
| Grootte | In grootte is Arend het 22-ste sterrenbeeld | ||
| Omgeving | Het sterrenbeeld wordt omringd door Sagitta, Hercules, Ophiuchus, Serpens, Scutum, Sagittarius, Capricornus, Aquarius en Delphinus | ||
| Meteorenzwermen | De juni-Aquiliden en de ε-Aquiliden | ||
Gegevens sterren
|
Ster |
Naam |
Betekenis |
Helderheid |
Afstand |
| α Aql | Altair. In het Hindi: Shravana. In het Maori: Poutu-te-Rangi. In het Perzisch: Wala |
van het Arabische Al Nasr al Tar = zwarte arend | 0.75 | 16.8 |
| β Aql | Alshain | Van het Perzische Shahin = Arend | 3.68 | 44.71 |
| γ Aql | Tarazed | Perzisch voor Arend | 2.71 | 462.6 |
| η Aql | Deneb el Okab | Staart van de Arend | 4.00 | 153.9 |
| ζ Aql | Deneb el Okab | Staart van de Arend | 2.96 | 83.3 |
Mythologie
Aquila - mythologische afbeelding
Aquila, de arend is een oud sterrenbeeld dat gerelateerd kan worden aan de Griekse goden. Het meest vertelde verhaal gaat over Hebe (dochter van Zeus en Hera) die trouwde met Heracles.
Voor haar huwelijk was Hebe de godin van de jeugd en in ceremonies verscheen ze als bekerdrager. Dat wil zeggen dat ze bij religieuze ceremonies verantwoordelijk was voor het inschenken van de wijn. Toen ze trouwde gaf ze deze functie op. Hij werd ingevuld door Ganymedes, een Trojaanse prins en lieveling van Zeus. Zeus veranderde zichzelf in een arend om Ganymedes weg te halen uit Troje en naar de berg Olympus te brengen. Hij werd aldaar de wijnschenker van de goden.
Dit verklaart ook waarom Ganymedes de helderste maan is van de planeet Jupiter: Jupiter is de Romeinse naam voor Zeus.
Het sterrenbeeld Aquila representeert de verdwijning van de jeugd. Naderhand zette Zeus zowel Ganymedes als Aquarius aan de hemel: de waterdrager van de goden.
Het sterrenbeeld maakt deel uit van de 48 die Ptolemeus beschreef in de Almagest. De Romeinen kenden het sterrenbeeld als Vultur volans (niet te verwarren met Vultur cadens, het sterrenbeeld dat we nu als Lier kennen). In het Chinese liefdesepos van Qi Qiao Jie wordt Niu Lang (Altaïr) en zijn twee kinderen (beta en gamma Aquila) voor altijd gescheiden van hun moeder Zhi Nu (Wega) die aan de andere kant van hemelse rivier staat(de Melkweg).
De sterren van de Arend zijn veelal van magnitude 4 en 5, met uitzondering van α Aql (Altaïr), dit is de op twaalf na helderste ster aan de hemel. Altaïr is een zeer snel roterende ster die in 6,5 uur rond zijn as draait. Dit leidt tot een sterke vervorming van de ster.
Aquila - uit de Uranometrica van Johann Bayer (1603)
Aquila - uit Urania's Mirror (± 1825) samen met de sterrenbeelden Delphinus, Sagitta en het niet meer erkende sterrenbeeld Antinous
Dubbelsterren
β Aql is een gefixeerde dubbelster. De begeleider is een zeer zwakke rode dwerg van magnitude 11,6. Bèta zelf heeft een helderheid van 3,7.
ζ Aql heeft eveneens een dwergster als begeleider. Deze begeleider is van magnitude 12 terwijl ζ Aqr zelf van magnitude 3,0 is.
π Aql bestaat uit twee sterren van magnitude 6 en 7.
χ Aql is een nauwe dubbelster. De sterren zijn van magnitude 5,6 en 6,8.
Variabele sterren
ε Aquilae is een Cepheide: de helderheid varieert van 3,48 -4,39 met een periode van 7,2 dagen. Als β Aql als referentie wordt gebruikt (3,7) dan is de helderheidsverandering al goed in een verrekijker te volgen.
σ Aquilae is een eclipsveranderlijke waarvan de helderheid fluctueert tussen magnitude 5,14 en 5,34 met een periode van 2 dagen.
R Aql is een langperiodieke veranderlijke ster. De periode bedraagt 284 dagen. De helderheid wisselt tussen 5,5 en 12. Juni 2000 wordt weer een maximum verwacht.
Deep sky objecten
NGC6709 is een open sterrenhoop van ongeveer 40 sterren. Hij ligt op een afstand van ongeveer 2500 lichtjaar.