Gegevens sterren

(Alleen de sterren met een naam zijn opgenomen)

*Nicolaus Venator is de Latijnse naam voor Niccolo Cacciatore, de assistent van de astronoom Piazzi.
De namen zijn voor het eerst gebruikt in de Palermo Catalogue van 1814.

Mythologie

Delphinus, de Dolfijn is een oud sterrenbeeld ten westen van Pegasus. Het is één van de 48 klassieke sterrenbeelden van Ptolemeus.

Referenties wijzen naar Arion als inspiratie voor het ontstaan van het sterrenbeeld maar dit is niet helemaal duidelijk. In de oudheid waren er twee Arions. Eén was een dichter die leefde in de achtste eeuw voor Christus. Deze Arion reisde van Sicilië naar Korinthe maar werd overboord gegooid door de bemanning tuk op zijn kostbaarheden. Er wordt gezegd dat een dolfijn hem redde. De tweede Arion was een zoon van Poseidon (god van de zee) en Demeter (godin van de landbouw). Deze Arion was eigenlijk een paard, net zoals zijn halfbroer Pegasus. In plaats van hoeven had hij voeten en hij kon praten. Deze Arion heeft waarschijnlijk niets met Delphinus te maken.

Het sterrenbeeld wordt echter wel met Poseidon geassocieerd. Het is wellicht zijn manier om één van zijn boodschappers te danken voor een goed bericht. Als God van de Zee had Poseidon vijftig zee-nimfen in dienst. Dit waren allemaal afstammelingen van Nereus en staan daarom bekend als de Nereïden. Poseidon had verschillende liefdesaffaires op zijn zoektocht naar een geschikte vrouw die met hem in de zee wilde leven. De eerste was de Nereïde Thetis. Een profeet voorspelde echter dat iedere zoon van Thetis groter zou worden dan zijn vader en dat kon hij niet accepteren. (Tussensprongetje: Thetis trouwde tenslotte met de sterveling Peleus en ze kregen samen de beroemde zoon Achilles. Thetis dompelde Achilles in de rivier de Styx om hem immuun te maken voor zijn vijanden. Moeder greep hem vast bij zijn hielen om hem onder te dompelen. Zijn hielen werden niet ondergedompeld en vormden dus zijn enige zwakke plek). Poseidon's volgende keuze was Amphitrite, een zuster van Thetis. Zij was echter niet gecharmeerd van Poseidon en vluchtte naar het Atlasgebergte in Marokko. Poseidon stuurde er een aantal boodschappers achteraan om haar over te halen met hem te trouwen en naar zijn onderwaterrijk te verhuizen. De boodschapper die er in slaagde Amphitrite te overtuigen was de dolfijn Delphinus.

Delphinus werd later aan de hemel geplaatst door de dankbare Poseidon.

Delphinus op oude sterrenkaarten

Delphinus - uit de Uranometrica van Johann Bayer uit 1603

 Delphinus - uit de Atlas Celeste van John Bevis (± 1750)

 Delphinus - uit de Uranographia van Hevelius (± 1690)

 Delphinus - uit Urania's Mirror (± 1825) samen met de sterrenbeelden Sagitta, Aquila en het niet meer erkende sterrenbeeld Antinous

 Dubbelsterren

β Delphinus is een extreem nauwe visuele dubbelster met een baan van 26,7 jaar. De helderheid bedraagt 4,0 resp. 4,9 en de sterren staan 0,5" van elkaar.

γ¹ en γ² Del met een subtiel kleurverschil: de hoofdster is geel, de begeleider is groenig. Helderheid 4,5 en 5,5. Ze staan 9,6" van elkaar.

Struve 2725 staat in hetzelfde gebied als γ Del. De helderheden zijn 7,3 en 8,0. Ze staan 5,7' van elkaar vandaan.

Variabele sterren

R Delphini is een Mira-veranderlijke met een periode van 285 dagen. De helderheid varieert tussen magnitude 7,6 en 13,8. Eind augustus 2000 wordt een maximum verwacht.

Deepsky objecten

NGC 7006 (Caldwell 42) is een bolhoop op een afstand van 200 000 lichtjaar. Vanwege de afstand is NGC 7006 nauwelijks in afzonderlijke sterren op te lossen. De bolhoop ligt 15 boogminuten ten oosten van γ Delphini.

Download de sterrenkaart als pdf-bestand