Gegevens sterren

(Alleen de sterren met een naam zijn opgenomen)

(Klik op de afbeelding voor een kaart met de namen van de sterren)

Mythologie

Eridanus is de rivier van sterren die start aan de linkervoet van Orion en van daar uit doorstroomt naar het zuiden van de Stier (Taurus), het westelijke gedeelte van de Walvis (Cetus). en dan terugstroomt naar het oosten naar de Graveerstift (Caelum) om te eindigen in het zuiden aan de grens van het sterrenbeeld Kleine Waterslang (Hydrus).

Het is moeilijk te achterhalen welke rivier met Eridanus wordt bedoeld. Sommige bronnen spreken over de Eufraat of de Tigris terwijl weer andere schrijvers de Nijl aanhalen. In de Romeinse tijd noemde men zelfs de rivier de Po in Italië als bron van het sterrenbeeld. Naar alle waarschijnlijkheid wordt er een mythische rivier mee bedoeld en geen echte rivier.

Over Eridanus gaat wel het volgende verhaal:
In vroeger dagen dacht men dat de zon dagelijks op een strijdwagen aan de hemel werd rondgereden door Helios de zonnegod. De zoon van Helios, Phaethon viel zijn vader dagelijks lastig met het verzoek ook eens met de zon langs de hemel te mogen rijden. Phaethon werd hierin aangemoedigd dor zijn zusters en zijn moeder. Vader spartelde tegen omdat hij vond dat zijn zoon nog niet klaar was voor deze belangrijke taak.

Het gezeur moe mocht Phaethon dan toch op een goed dag met de strijdwagen op stap. De wagen werd getrokken door twee witte paarden en al snel bleek dat Phaethon de paarden niet onder controle kon houden. De paarden galoppeerden zo hoog de hemel in dat de Aarde bijna bevroor of kwamen zo dicht bij de Aarde dat alles dreigde te verschroeien.

Zeus zag dit alles aan vanaf zijn troon. Al snel had hij genoeg van het geklungel van Phaethon en hij gooide een bliksemschicht om de jonge coureur te doden. Phaethon viel in de heilige rivier Eridanus. De zusters van Phaethon die hem hadden aangemoedigd werden in bomen veranderd aan de oevers van de rivier.

Eridanus bestaat uit relatief zwakke sterren. De helderste ster Achernar (het einde van de rivier) is het helderste maar deze ster is van uit Europa niet zichtbaar.

Eridanus - uit de Uranometrica van Johan Bayer uit 1603.

Eridanus - uit de Atlas Celeste van John Bevis (ca. 1750)

Eridanus - uit de Uranographia van Hevelius (ca. 1690)

Eridanus - uit Urania's Mirror (ca. 1825) samen met de sterrenbeelden Cetus, Fornax, Sculptor en de niet meer erkende sterrenbeelden Psalterium Georgii en Machina Electra.

Dubbelsterren

θ¹ en θ² Eridani vormen een mooie dubbelster. De sterren zijn van magnitude 3,4 respectievelijk 4,5.

ο² Eridani is een drievoudige dubbelster op slechts 15,9 lichtjaar afstand van de Aarde.

32 Eridani is een mooie dubbelster. De sterren zijn geel en blauw. Ze zijn van magnitude 5,0 en 6,3.

Veranderlijke sterren

Eridanus heeft veel veranderlijke dubbelsterren maar de meeste zijn te moeilijk voor amateurs.

γ Eridani is van het Lb-type: de helderheid verandert tussen 2,88 en 2,96.
δ Eridani is een RS CVn-veranderlijke met een variatie tussen magnitude 3,51 en 3,56.
γ Eridani is een beta-Cep: de helderheid varieert tussen 4,22 en 4,34 met een periode van 16uur en 50 minuten.
ν Eridani is ook een beta-Cep veranderlijke: de helderheid varieert tussen 3,4 en 3,6 met een periode van 4 uur en 15 min.

Download de sterrenkaart als pdf-bestand

Deepsky objecten

Eridanus bevat veel melkwegstelsels maar de meeste liggen buiten het bereik van amateur-telescopen.

	NGC 1232 is een spiraalvormig melkwegstelsel dat we van opzij bekijken. De opname is gemaakt met de VLT van de ESO in Chili.
	NGC 1300 is een balkspiraalvormig melkwegstelsel. De opname is gemaakt met de Hubble Space Telescope.