| Nederlandse naam | Latijnse naam | Afkorting | Genitief |
| Achtersteven | Puppis |
Pup |
Puppis |
| Zichtbaarheid | Het sterrenbeeld is voor waarnemers in Nederland en België niet zichtbaar. |
||
| Grootte | In grootte is Puppis het 20-ste sterrenbeeld. |
||
| Omgeving | Het sterrenbeeld wordt omringd door Monoveros, Pyxis, vela, Carina, Pictor, Columba, Canis Major en Hydra. |
||
| Meteorenzwermen | π-Pippiden, ζ-Puppiden en de Puppiden-Veliden |
||
Gegevens sterren
(Alleen de sterren met een naam zijn opgenomen)
|
Ster |
Naam |
Betekenis |
Helderheid |
Afstand |
| ξ Pup |
Asmidiske |
3.31 |
1359.0 |
|
| ζ Pup |
Naos |
2.18 | 1418.1 |
|
| Marhab |
Download de sterrenkaart als pdf-bestand.
Beschrijving
De Achtersteven is het grootste sterrenbeeld dat wordt geassocieerd met het voormalige sterrenbeeld Argo Navis; het schip van de Argonauten.
Nicolas Louis de Lacaille deelde Argo Navis in het midden van de achttiende eeuw op in vier kleinere sterrenbeelden: Kiel (Carina), Kompas (Pyxis), Achtersteven (Puppis) en Zeilen (Vela).
Puppis is een redelijk groot sterrenbeeld dat in een rijk gedeelte van de melkweg is gelegen en voor amateur-astronomen verschillende mooie objecten bevat. Omdat het deel uit heeft gemaakt van een groter sterrenbeeld bevat Achtersteven maar een paar Bayer-sterren.
Dubbelsterren
9 Puppis is een nauwe dubbelster, de begeleider heeft een omlooptijd van slechts 23,2 jaar. De sterren staan 0,4" van elkaar verwijderd. De sterren hebben een helderheid van magnitude 5,6 resp. 6,2.
κ1 en κ2 Puppis vormen een mooie dubbelstersysteem bestaande uit twee bijna identieke sterren met een helderheid van magnitude 4,5 resp. 4,7. Ze staan 9" van elkaar vandaan.
Veranderlijke sterren
ρ Puppis is een δ-Scutum veranderlijke: de helderheid varieert tussen magnitude 2,68 en 3,87 met een periode van 3 uur en 22 minuten.
λ2 Puppis is een semi-regelmatige veranderlijke met een grote helderheidvariatie. De helderheid wisselt tussen magnitude 2,6 en 6,2 met een periode van 141 dagen. λ2 Puppis staat op een afstand van 150 lichtjaar.
Vlakbij λ2 staat λ1 Puppis. Dit is een α-CV veranderlijke: iedere 22 uur wisselt de helderheid tussen magnitude 4,86 en 4,93.
Deep Sky objecten
Puppis heeft drie Messier-objecten en verschillende andere mooie deepsky objecten.
Messier 46
Andere benamingen: M46, NGC 2437
Type Object: Open sterrenhoop
Afstand: 5400 lichtjaar
Visuele helderheid: 5.4
Schijnbare grootte: 27 boogminuten
In een gebied met een doorsnede van 30 lichtjaar treffen we ongeveer 150 zichtbare sterren aan en ongeveer 500 mogelijke leden van de groep. Deze groep sterren is 300 miljoen jaar geleden aan zijn reis door het melkwegstelsel begonnen en ze bevinden zich momenteel 540 lichtjaar van de Aarde vandaan. Ze bewegen zich met een snelheid van 41.4 kilometer per seconden van ons vandaan. In de open sterrenhoop is een planetaire nevel (NGC2438) zichtbaar die overigens geen deel uitmaakt van de groep.
Messier 46 is lastig te vinden in de zoeker van een telescoop maar met een goede verrekijker moet het niet al te lastig zijn. Begin een vuistbreedte oost/noordoost van Sirius of 5 graden (drie vingerbreedtes) ten zuiden van Alpha Monoceros. In je beeldveld zie je twee open sterrenhopen. De meest oostelijke is M46, de andere is M47. Om de planetaire nevel bij M46 te kunnen zien is een telescoop met een doorsnede van minimaal 15 cm nodig.
De open sterrenhoop is één van de originele ontdekkingen van Charles Messier. Hij keek naar de groep sterren voor het eerst waar op 19 februari 1771 juist nadat het het eerste deel van zijn catalogus had gepubliceerd. In die tijd duurde het altijd even voordat publicaties bij iedereen bekend werden en dus werd M46 onafhankelijk van hem ook door Caroline Herschel ontdekt. Zij zag de open sterrenhoop voor het eerst op 4 maart 1783. John Herschel ontdekte in 1833 de planetaire nevel in de open sterrenhoop.
Messier 47Andere benamingen: M47, NGC 2422
Type Object: Open sterrenhoop
Afstand: 1600 lichtjaar
Visuele helderheid: 5.2
Schijnbare grootte: 30 boogminuten
Deze open sterrenhoop bestaat uit een vijftigtal sterren die een gebied van 12 lichtjaar in de ruimte beslaan. Ze zijn 78 miljoen jaar geleden aan hun reis door het melkwegstelsel begonnen. Ze verwijderen zich met een snelheid van 9 kilometer per seconde van ons vandaan en ze zijn ondertussen 1600 lichtjaar van ons verwijderd. M47 lijkt eigenlijk heel erg veel op de Pleiaden. De helderste ster is van magnitude 6 en is van spectraalklasse B maar r zijn ook twee oranjerode reuzen van spectraalklasse K die 200 maal zo helder zijn dan onze zon, aanwezig in de sterrenhoop. In het centrum van M47 bevindt zich de dubbelster Sigma 1121 die bestaat uit sterren die allebei een helderheid hebben van magnitude 7.9 en die zich 7.4 boogseconden van elkaar vandaan bevinden.
Met behulp van de Spitzer Telescope in zich in een baan om de Aarde bevindt is bij verschillende sterren een stofschijf aangetroffen. Mogelijk vindt hier nog actieve planeetvorming plaats.
Messier 47 is lastig te vinden in de zoeker van een telescoop maar met een goede verrekijker moet het niet al te lastig zijn. Begin een vuistbreedte oost/noordoost van Sirius of 5 graden (drie vingerbreedtes) ten zuiden van Alpha Monoceros. In je beeldveld zie je twee open sterrenhopen. De meest westelijke is M47, de andere is M46. De open sterrenhoop is al met kleine telescopen volledig op te lossen in afzonderlijke sterren.
Messier werd oorspronkelijk ontdekt door Hodierna voor 1654 die het beschreef als een nevel tussen de twee Honden in maar de waarnemingen van Hodierna werden pas lang na die van Messier gevonden. Charles Messier herontdekte de open sterrenhoop op 19 februari 1771. Hij noteerde: cluster van sterren, niet ver van de vorige (M46), er is geen spoor van nevels te zien in de cluster. Ook bij deze open sterrenhoop maakte Messier houten in de positiebepaling maar desondanks nam Caroline Herschel M47 als dusdanig tweemaal waar in 1783. de door Messier gemaakte fout bleef echter verschillende eeuwen door verschillende stercatalogi waren. Het was Owen Gingerich die in 1960 uiteindelijk het mysterie oploste.





