Nederlandse naam	Latijnse naam	Afkorting	Genitief
Pijl	Sagitta	Sag	Sagittae
Zichtbaarheid	September (aangegeven is de maand waarin het sterrenbeeld om 22 uur boven de horizon staat) voor waarnemers tussen de 90-ste en de -70-ste breedtegraad
Grootte	In grootte is Sagitta het 86-ste sterrenbeeld (alleen Crux en Equuleus zijn kleiner)
Omgeving	Sagitta wordt omringd door de sterrenbeelden Vulpecula, Hercules, Aquila en Delphinus
Meteorenzwermen	Er zijn geen meteorenzwermen beschreven in Sagitta

Gegevens sterren

(Alleen de sterren met een naam zijn opgenomen)

Ster	Naam	Betekenis	Helderheid (magnitude)	Afstand (lichtjaar)
α sag	Sham	Pijl	4.37	476.2

Download de sterrenkaart als pdf-bestand.

Beschrijving

Het sterrenbeeld werd door vele culturen herkend als een Pijl. In de Griekse mythologie was Sagitta de pijl die Hercules gebruikte om de arend te doden die in opdracht van Zeus de lever van de titaan Prometheus op at als deze weer was aangegroeid. Prometheus kreeg deze straf opgelegd door Zeus omdat hij de mensheid van vuur had voorzien. Sagitta ligt in een erg sterrenrijke omgeving maar omdat het een klein sterrenbeeld is is er wenig plaats voor deep-sky objecten.

Sagitta - uit de Uranometrica van Johann Bayer uit 1603.

 

 

 

 

 

 

 

Sagitta - uit de Atlas Celeste van John Bevis (ca. 1750)

 

 

 

 

 

 

 

 

Sagitta - uit Urania's Mirror (ca. 1825) samen met de sterrenbeelden Delphinus, Aquila en het niet meer erkende sterrenbeeld Antinous.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dubbelsterren

ι Tri is een leuke dubbelster met een mooi kleurcontrast. De beide sterren zijn geel en blauw. Ze hebben een helderheid van magnitude 5,3 resp. 6,9 en staan 3,9' uit elkaar.

 

Variabele sterren

R Triangulum is een langperiodieke variabele met een helderheidsverandering tussen magnitude 5,4 en 12,6. De periode bedraagt 267 dagen. In de eerste week van december 2000 wordt een maximum verwacht.

 

Deepsky-objecten

M71

Andere benamingen: M71, NGC 6838
Type object: bolvormige sterrenhoop
Sterrenbeeld: Sagitta
Afstand: 13.000 lichtjaar
Visuele helderheid: 8.2
Schijnbare grootte: 7.2 boogminuten

Messier 71 is een moeilijk geval qua classificatie. Is het nu een bolhoop of een hele compacte open sterrenhoop? Shapely classificeerde de 'm als een compacte bolhoop maar Cuffey dacht daar in 1943 anders over en maakte er een losse sterrenhoop van. Nader onderzoek bracht nog meer verwarring want de bolhoop vertoont kenmerken van beiden.

M71 heeft een doorsnede van 27 lichtjaar. De bolhoop bevat tenminste drie milliseconde pulsars. Met behulp van de Chandra-satelliet zijn er vijf röntgen-objecten gevonden en een elcipserende milliseconde pulsar. Ook in zichtbaar licht is M71 een belangrijk object. Met behulp van de Hubble Space Telescope zijn r belangrijke ontdekkingen gedaan die helpen stervormingsmodellen te verbeteren.

M71 is voor het eerst waargenomen door De Cheseaux maar hij legde de positie niet exact genoeg vast. Koehler deed dit wel maar hij schreef weer niet op wanneer hij de bolhoop voor het eerst zag: ergens tussen 1772 en 1779. Pierre Mechain nam de bolhoop waar op 28 juni 1780 en Messier voerde een nauwkeurige positiebepaling uit op 4 oktober 1780. Hij schrijft de ontdekking overigens keurig toe aan Mechain.

In 1783 was het William Herschel die de bolhoop in afzonderlijke sterren wist op te lossen. Zijn zoon John nam de bolhoop op in zijn General Catalogue.

M71 is relatief eenvoudig te vinden als je de pijlvorm van het sterrenbeeld Sagitta weet te vinden. Gebruik de ster van de 6-de magnitude halfweg Gamma en Delta Sagittae. Onder goede omstandigheden is de bolhoop zichtbaar in een verrekijker en in de zoeker van een telescoop. In een grote telescoop is de bolhoop op te lossen in afzonderlijke sterren.