Download de sterrenkaart als pdf-bestand

Beschrijving

De Toekan is een fel gekleurde vogel die voorkomt in Centraal- en Zuid-Amerika en bekend staat om zijn grote opvallende snavel. De vogel wordt veel als huisdier gehouden. In de sterrenhemel is de toekan één van de drie exotische vogels die rond de Zuidpool zijn gegroepeerd. De andere twee zijn Pavo (de Pauw) en Apus (de Paradijsvogel).

Het sterrenbeeld is door Johann Bayer in de zeventiende eeuw geïntroduceerd Bayer was een Duitse amateur astronoom. In 1603 publiceerde hij zijn boek Uranometrica. De Uranometrica zorgde voor veel opwinding in die tijd. Het was voor het eerst dat de gehele hemel in één boek werd beschreven. Om aan de zuidelijke sterrenhemel de open plekken in te vullen nam hij een aantal sterrenbeelden over die door anderen waren benoemd en introduceerde hij twaalf nieuwe sterrenbeelden. Hij benoemde de sterren van de sterrenbeelden volgens het Griekse alfabet; op deze manier werden veel nieuwe sterren benoemd. Helaas zijn er aan de zuidelijke sterrenhemel op die manier niet veel benoemd zijn; veel sterren aan de zuidelijke hemel hebben benamingen volgens een ander systeem.

Tucana is één van de circumpolaire sterrenbeelden aan de zuidelijke hemel. Ten noorden van bijvoorbeeld Mexico of Bombay in India is het niet zichtbaar. De sterren van Tucana zijn meest van de vierde of de vijfde magnitude. Het sterrenbeeld heeft twee beroemde deepsky-objecten. De grote bolhoop 47 Tucanae (NGC 104) en de Kleine Magelhaanse Wolk (NGC 292). Deze laatste is met het blote oog zichtbaar.

Dubbelsterren

β¹ en β² vormen een heel mooi dubbelstersysteem. Ze zijn van magnitude 4,5 en 4,8 en staan 27" van elkaar verwijderd.

δ Tucanae (magnitude 4,8) heeft een zwakke begeleider van magnitude 9,3.

κ Tucanae heeft een helderheid van magnitude 5,3 terwijl zijn begeleider 7,3 is. Ze staan 5,4" van elkaar vandaan.

λ¹ Tucanae is van magnitude 6,6 terwijl zijn begeleider een helderheid heeft van 8,0. Ze staan 21" van elkaar verwijderd.

Variabele sterren

Voor de amateur-astronoom zijn er geen interessante variabele sterren in de toekan.

δ Tucanae is een d-Scuti-variabele met een periode van 1 uur en 11 minuten. De helderheid varieert dan tussen magnitude 6,06 en 6,15.

ν Tucanae is een pulserende variabele. De helderheid varieert tussen 4,75 en 4,93 met een onduidelijke periode.

Deepsky-objecten

Tucana is de thuisbasis van twee beroemde objecten: de Kleine Magelhaanse Wolk en de bolhoop 47 Tucanae.

47 Tucanae (NGC 104) is een schitterende bolhoop die met het blote oog zeer goed zichtbaar is. De bolhoop is ongeveer 20000 lichtjaar van ons verwijderd. De bolhoop staat vier graden zuidwesten van λ Tucanae.

De Kleine Magelhaanse Wolk (NGC 292) is een onregelmatig gevormd melkwegstelsel dat als begeleider van onze melkweg wordt aangemerkt. NGC 292 staat op een afstand van 200000 lichtjaar. NGC 292 is de begeleider van de Grote Magelhaanse Wolk in het sterrenbeeld Dorado. Beide wolken zijn genoemd naar Ferdinand Magelhaan die deze voor het eerst noemde in 1519. Aan de rand van NGC 292 vinden we ook nog de bolhoop NGC 362. Deze staat op een afstand van ongeveer 40000 lichtjaar en is mooi zichtbaar met behulp van een verrekijker.