Gegevens sterren

(Alleen de sterren met een naam zijn opgenomen)

Download de sterrenkaart als pdf-bestand

Beschrijving

Ursa Minor is de kleine, zwakkere versie van Ursa Major, de Grote Beer. Het is één van de 48 klassieke sterrenbeelden die door Ptolemeus zijn beschreven.
Het sterrenbeeld dateert uit de oudheid, men denkt dat de Griekse filosoof Thaleus het sterrenbeeld ongeveer 600 v. Chr. heeft geïntroduceerd maar het zal al veel eerder bekend zijn geweest als navigatiemiddel tussen de sterren. In oude tijden werd Ursa Minor ook wel de Vleugel van de Draak genoemd.

Mythologie

(één van de verhalen)
Callisto, één van de vriendinnen van Artemis, verloor haar maagdelijkheid aan Zeus die zich had vermomd als Artemis. De woedende Artemis veranderde haar in een beer. De zoon van Callisto, Arcas, doodde zijn moeder bijna toen hij aan het jagen was maar Zeus (of Artemis, dat is niet helemaal duidelijk) hield hem tegen en plaatste hen beiden aan de sterrenhemel als Ursa Major en Ursa Minor. Hera, de vrouw van Zeus,was er niet blij mee dat Callisto en Arcas aan de hemel werden geplaatst dus vroeg ze Tethys om hulp. Tethys, een watergodin, vervloekte de beide sterrenbeelden om voor altijd om de hemelpool te draaien en nooit onder de horizon te verdwijnen.

Het sterrenbeeld wordt door amateur-astronomen wel gebruikt om de helderheid van de hemel te schatten. De sterren hebben helderheden tussen magnitude 2 en 6. Als al deze sterren goed zichtbaar zijn dat zou het een goede waarnemingsnacht kunnen zijn.

Ursa Minor bevat helaas geen interessante waarneemobjecten. Wel is het sterrenbeeld bekend omdat de poolster deel van de Kleine Beer uitmaakt.

Op deze lang-belichte foto is het sterrenbeeld Ursa Minor - Kleine Beer - zichtbaar. De ster links is de poolster - Polaris - die zich momenteel slechts 0.7° van de echte hemelpool. Ten gevolge van de precessie zal dit echter in de loop van de eeuwen veranderen. Als je met de muis over het plaatje beweegt zie je de namen van de sterren en het patroon van het sterrenbeeld.

Ursa Minor - uit de Uranometrica van Johann Bayer uit 1603.

Ursa Minor uit de Atlas Celeste van John Bevis (ca. 1750)

Ursa Minor - uit de atlas Uranographia van Hevelius (ca. 1690)

Ursa Minor - uit Urania's Mirror (ca. 1825) samen met het sterrenbeeld Draco.

Dubbelsterren

α Umi (de Poolster) is een bekende dubbelster; de begeleider is van magnitude 9,1. De Poolster zelf heeft een helderheid van magnitude 2,1.

Variabele sterren

α Umi is een Cepheide-veranderlijke. De helderheid varieert tussen 1,92 en 2,07 met een periode van 3 dagen en 20 minuten.

γ Umi is een delta-Scuti veranderlijke. De helderheid varieert tussen magnitude 3,04 en 3,09 met een periode van 3,5 uur. De helderheidvariatie is te gering om door amateur-astronomen gezien te kunnen worden.

ε Umi is een EA-type veranderlijke: de helderheid varieert tussen 4,19 en 4,23 met een periode van 30 dagen.

Deepsky objecten

Kik op de afbeelding voor een grotere foto. Het melkwegstelsel is met moeite te herkennen tussen de sterren. De opname is gemaakt door de Europese Sterrenwacht op La Palma (Canarische Eilanden). De opname is bijna 12 uur belicht.Kik op de afbeelding voor een grotere foto. Het melkwegstelsel is met moeite te herkennen tussen de sterren. De opname is gemaakt door de Europese Sterrenwacht op La Palma (Canarische Eilanden). De opname is bijna 12 uur belicht.Ursa Minor heeft vcoor de amateur-astronoom geen deepsky-objecten. Wel vinden we in dit sterrenbeeld de Ursa Minordwerg. Dit is een klein melkwegstelsel dat deel uit maakt van de Lokale Groep van Melkwegstelsels. De Ursa Minordwerg bevindt zich op een afstand van slechts 240.000 lichtjaar en is daarmee een satelliet-stelsel van onze eigen melkweg. De Ursa Minordwerg heeft een helderheid van magnitude 10.9. Dat klinkt relatief helder maar door de enorme uitgestrektheid is het nauwelijks te zien tussen de sterren. De Ursa Minordwerg (catalogusaanduiding UGC 9749) werd dan ook pas in 1954 ontdekt door de astronoom Wilson van het Lowell Obervatorium in de Verenigde Staten.

Kik op de afbeelding voor een grotere foto. Het melkwegstelsel is met moeite te herkennen tussen de sterren. De opname is gemaakt door de Europese Sterrenwacht op La Palma (Canarische Eilanden). De opname is bijna 12 uur belicht.