De dichtstbijzijnde ster

Veel amateurastronomen zijn niet geïnteresseerd in het waarnemen van de zon. Dat is jammer want de zon is heel gemakkelijk overdag te bestuderen. Bovendien heeft het waarnemen van de zon een indruk van hoe het er bij andere sterren toe gaat. Zelfs al met een kleine telescoop , mits goed uitgerust, is het heel gemakkelijk om de zon in detail te bestuderen. Je ziet dan al dingen die we zelfs met de grootste telescopen niet bij een andere ster kunnen waarnemen.

In de komende hoofdstukken laten we enige informatie over de zon die van pas kan komen bij het waarnemen, de revue passeren.

Net zoals alle sterren is onze zon ontstaan uit een wolk van gas en stof dat condenseerde tot een nevel zoals bijvoorbeeld de Orion-nevel. Nadat de restanten van de nevel waren verdwenen bevond onze zon zich samen met zijn broertjes en zusjes in een kleine open sterrenhoop. Deze open sterrenhoop is na ongeveer 100 miljoen jaar opgelost en de zon reisde vanaf die tijd alleen in ons melkwegstelsel rond. In ongeveer 250 miljoen jaar beschrijft ze een baan om de kern van ons melkwegstelsel. Ofschoon astronomen heel graag zouden willen weten welke sterren zich samen met onze zon hebben gevormd is dat, na jarenlang zoeken, nog steeds niet gelukt.

Voor we verder gaan eerst enkele waarschuwingen die we maar niet vaak genoeg kunnen herhalen:

• Kijk nooit direct naar de zon, zelfs niet met het ongewapende oog, zelfs niet door een dikke nevel, zelfs niet voor een fractie van een seconde!

• Kijk nooit door een telescoop naar de zon. Kijk zelfs nooit door de zoeker naar de zon. Ofschoon het pijnloos is omdat je netvlies geen zenuwuiteinden heeft, ben je wél direct blind!

• Laat nooit een telescoop onbewaakt overdag buiten staan als die niet is voorzien van een afscherming voor het objectief. Zeker niet als er kinderen in de buurt zijn. Iemand die in een onbewaakt ogenblik door de telescoop kijkt heeft meteen zijn ogen beschadigd.

• Gebruik nooit zonnefilters die in het oculair worden geschroefd. Dergelijke filters worden helaas nog maar al te vaak meegeleverd bij goedkopere telescopen. Al het zonlicht wordt dor de telescoop gefocusseerd op dit kleine stukje glas. Door de enorme hitte kan het kapot springen of smelten en zonlicht kan je oog meteen beschadigen.

• Gebruik nooit zonnefilters gemaakt van beroet glas, laagjes fotonegatieven, fotografische filters, cd's etc. Ze zijn niet veilig voor je oog. Als ze het zonlicht al afdoende dimmen dan nog laten ze alle UV-straling gewoon door. Ook deze straling is zeer schadelijk voor je ogen.

Sterrenkunde is een redelijk risicoloze hobby voor je gezondheid. De kans op letsel is bijzonder klein echter aan het waarnemen van de zon zijn risico's verbonden! In het volgende hoofdstuk laten we je zien dat het toch mogelijk is om de zon op een veilige manier te bestuderen.