23-24-25 februari – Landelijke Sterrenkijkdagen 2018

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon omstreeks 15 maart 22 uur

Onder het motto: “De hemel is van iedereen” organiseert de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS) elk jaar landelijke sterrenkijkdagen.

Op 23, 24 en 25 februari 2018 worden voor de 42-ste keer de Landelijke Sterrenkijkdagen georganiseerd. Op deze dagen worden er overal in het land activiteiten georganiseerd die met sterrenkunde hebben te maken. Hopelijk zal ook 2018 voor veel mensen de eerste kennismaking zijn met de sterrenhemel en een blik door een telescoop. Voor veel andere mensen zullen de Landelijke Sterrenkijkdagen hopelijk een aangename herhaling zijn van een eerdere keer.

Op veel plaatsen in Nederland; bij publiekssterrenwachten, KNVWS-afdelingen en particulieren zal iedereen welkom zijn om eens door een telescoop te komen kijken. Als het weer tegen zit is er meestal wel een alternatief programma met sterrenkundige onderwerpen, kijkerdemonstraties, quizzen, modelbouw en informatie over de hobby van amateurastronomie en weerkunde. Daarom zijn deze dagen ook bij minder goed weer een prima gelegenheid om er eens op uit te trekken.

Wat is er bij helder weer zoal te zien?

De Maan
De Maan met enkele belangrijkste kenmerken.

Van de wassende maan zien we een sikkel die van dag tot dag duidelijk breder wordt. In de telescoop is te zien dat de maan bedekt is met kraters. Ook is duidelijk te zien dat zij zich in de opvolgende nachten boven het sterrenbeeld Orion langs naar het oosten beweegt.

Het sterrenbeeld Orion staat in het zuiden. De mythologische jager wordt op zijn tocht langs de hemel gevolgd door twee honden, in de vorm van de sterrenbeelden Grote Hond (Canis Major) en Kleine Hond (Canis Minor). In het ‘Zwaard’ van Orion is in de telescoop een vaag oplichtende wolk te zien, waarvan we door professioneel onderzoek weten dat erin zich duizenden sterren aan het vormen zijn: het een ware ‘kraamkamer’ van sterren.

De meeste planeten zullen we vergeefs zoeken; die hebben zich ‘verstopt’ in de buurt van de zon of zijn alleen aan de ochtenhemel te zien. De uitzondering is de planeet Uranus, die vroeg in de avond in het zuid-westen te vinden is. De sterrenkijkdagen zijn een uitgezochte gelegenheid deze blauwgroene planeet, al waargenomen in de oudheid, maar pas als planeet herkend in 1783, eens met eigen ogen te zien. Uranus is ongeveer 15 maal zo zwaar als de aarde. Zijn blauwgroene kleur wordt veroorzaakt door methaan (aardgas?) in de atmosfeer.

In een telescoop zijn ook melkwegstelsels buiten het onze te zien, zoals de bekende Andromedanevel en de Driehoeknevel. Door de grote afstand van de Andromedanenevel zien we het gezamenlijke licht van de meer dan 100 miljard sterren (zonnen) nog maar als een vage ovale lichtende vlek. Naast melkwegstelsels zijn onder meer ook bolvormige sterrenconcentraties (bolhopen) en gasnevels met donkere stofwolken te zien.

 

Adressen per provincie

Kijk voor een actuele lijst van kijkadressen op de site van de KNVWS

Let op: de meeste deelnemers doen niet alle dagen mee. Kijk daarom voor data en tijden bij de individuele deelnemers

KNVWS

De Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde is een landelijke federatie, waarvan ruim 50 verenigingen en stichtingen lid zijn De KNVWS is opgericht in 1901 vanuit de gedachte dat wetenschap “algemeen eigendom, d.w.z. populair” moet worden. De leden houden zich bezig met het op populairwetenschappelijke wijze bevorderen van weer- en/of sterrenkunde. Meer informatie op knvws.nl