Aphelium – vandaag zijn we het verst van de Zon verwijderd

Deze tekening toont de belangrijke punten in de baan van de Aarde om de Zon (niet op schaal). Ieder solstice en equinox markeert het begin van een nieuw seizoen. De Aarde bevindt zich tijdens het aphelium het verste van de Zon en tijdens het perihelium het dichtste bij de Zon. Credit: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Vandaag, 4 juli 2019, is de Aarde verder van de Zon verwijderd dan op enig andere dag van het jaar.

Het precieze moment vindt plaats op 4 juli 2019 om 22:10 uur als de Aarde 152.104.285 kilometer is verwijderd van de Zon. Dat is 2,1 miljoen kilometer meer dan de gemiddelde afstand van 150 miljoen kilometer en ongeveer 2 keer verder weg als het perihelium oftewel de kortste afstand tot de Zon. Deze afstand werd in 2019 bereikt op 3 januari en bedroeg 147.099.760 kilometer.

Onze planeet bereikt slechts eens per jaar het aphelium en deze gebeurtenis valt typisch ongeveer 14 dagen na de juni solstice. De juni solstice markeert de eerste dag van de zomer voor het noordelijk halfrond en de eerste dag van de winter voor het zuidelijk halfrond. Vergelijkbaar vindt het perihelium ongeveer twee weken na de december solstice plaats.

Voor ons zijn het geweldig grote afstanden maar kosmisch gezien zijn de jaarlijkse veranderingen in de afstand van de Aarde tot de Zon maar ene peulenschilletje. De afstand van de Aarde in het perihelium en het aphelium verschillen minder dan 2 procent met de gemiddelde afstand van de Aarde tot de Zon. Aphelium en perihelium zijn niet gerelateerd tot de seizoenen en de mensen op Aarde bemerken helemaal geen verschil in het weer of het klimaat als de Aarde verder weg is van de Zon.

De veranderingen in de seizoenen zijn voornamelijk het gevolg van de helling van de aardas, deze helling ten opzichte van het baanvlak van de Aarde om de Zon bedraagt 23,5°. De kleine excentriciteit van de baan van onze planeet heeft nauwelijks invloed op het klimaat en het weer.

Tijdens de zomer op het noordelijk halfrond is de Noordpool naar de Zon toe gericht. De dagen zijn dan lang en de Zon schijnt rechter naar beneden toe en dat maakt bijvoorbeeld de juli zo warm.

Maar dat betekent niet noodzakelijkerwijs dat de grotere afstand van de Aarde tot de Zon geen merkbare effecten heeft. Gemiddeld is het zonlicht dat ontvangt de Aarde in juli, tijdens het aphelium, ontvangt ongeveer 7% minder intensief dan dat het is in januari tijdens het perihelium.

Vreemd genoeg betekent dat niet dat de Aarde kouder is dan die verder weg is van de Zon. De gemiddelde temperatuur van de Aarde is tijdens het aphelium ongeveer 2.3 °C hoger dan tijdens het perihelium.

Dit lijkt heel erg tegenstrijdig maar het heeft te maken met de verdeling van land en water op onze planeet. In juli is de gemiddelde temperatuur op de gehele Aarde een eentje hoger omdat de Zon dan op veel land schijnt en dat warmt veel gemakkelijker op dan water.

Aphelium dag – vandaag zijn we het verst van de Zon verwijderd

Vandaag, 4 juli 2019, is de Aarde verder van de Zon verwijderd dan op enig andere dag van het jaar.

Het precieze moment vindt plaats op 4 juli 2019 om 22:10 uur als de Aarde 152.104.285 kilometer is verwijderd van de Zon. Dat is 2,1 miljoen kilometer meer dan de gemiddelde afstand van 150 miljoen kilometer en ongeveer 2 keer verder weg als het perihelium oftewel de kortste afstand tot de Zon. Deze afstand werd in 2019 bereikt op 3 januari en bedroeg 147.099.760 kilometer.

De Aarde draait niet in een perfecte cirkel om de Zon. E baan is elliptisch of ovaalvormig. De Zon bevindt zich ongeveer 2,5 miljoen kilometer uit het centrum.

Onze planeet bereikt slechts eens per jaar het aphelium en deze gebeurtenis valt typisch ongeveer 14 dagen na de juni solstice. De juni solstice markeert de eerste dag van de zomer voor het noordelijk halfrond en de eerste dag van de winter voor het zuidelijk halfrond. Vergelijkbaar vindt het perihelium ongeveer twee weken na de december solstice plaats.

Voor ons zijn het geweldig grote afstanden maar kosmisch gezien zijn de jaarlijkse veranderingen in de afstand van de Aarde tot de Zon maar ene peulenschilletje. De afstand van de Aarde in het perihelium en het aphelium verschillen minder dan 2 procent met de gemiddelde afstand van de Aarde tot de Zon. Aphelium en perihelium zijn niet gerelateerd tot de seizoenen en de mensen op Aarde bemerken helemaal geen verschil in het weer of het klimaat als de Aarde verder weg is van de Zon.

De veranderingen in de seizoenen zijn voornamelijk het gevolg van de helling van de aardas, deze helling ten opzichte van het baanvlak van de Aarde om de Zon bedraagt 23,5°. De kleine excentriciteit van de baan van onze planeet heeft nauwelijks invloed op het klimaat en het weer.

Tijdens de zomer op het noordelijk halfrond is de Noordpool naar de Zon toe gericht. De dagen zijn dan lang en de Zon schijnt rechter naar beneden toe en dat maakt bijvoorbeeld de juli zo warm.

Maar dat betekent niet noodzakelijkerwijs dat de grotere afstand van de Aarde tot de Zon geen merkbare effecten heeft. Gemiddeld is het zonlicht dat ontvangt de Aarde in juli, tijdens het aphelium, ontvangt ongeveer 7% minder intensief dan dat het is in januari tijdens het perihelium.

Vreemd genoeg betekent dat niet dat de Aarde kouder is dan die verder weg is van de Zon. De gemiddelde temperatuur van de Aarde is tijdens het aphelium ongeveer 2.3 °C hoger dan tijdens het perihelium.

Dit lijkt heel erg tegenstrijdig maar het heeft te maken met de verdeling van land en water op onze planeet. In juli is de gemiddelde temperatuur op de gehele Aarde een eentje hoger omdat de Zon dan op veel land schijnt en dat warmt veel gemakkelijker op dan water.

Hoeveel kleiner is de Zon tijdens het aphelium?

De Aarde beweegt zich vandaag door het aphelium heen. Dit is het verste punt in de baan om de Zon. Hoe groot is het verschil in de grootte van de Zon in het aphelium en het perihelium? Met het blote oog kunnen we de verschillen absoluut niet zien maar met een camera lukt dat wel.

zon-aphelium-perihelium
De grootte van de Zon op het moment dat de Aarde in het aphelium of het perihelium staat. De opnames zijn gemaakt met de SOHO zonnetelescoop van de NASA/ESA. Credit: NASA

De foto laat duidelijk zie dat de Zon aan de hemel kleiner is als de Aarde zich in het aphelium bevindt. Het verschil in grootte van de Zon het aphelium en het perihelium bedraagt gemiddeld ongeveer 3,6% en dat verschil is veel te klein om het oog te kunnen zien.

Overigens doet de Maan hetzelfde. Ook de grootte van de Maan aan de sterrenhemel varieert tijdens de elliptische baan om de Aarde.

 

Eerste publicatie: 4 juli 2019

https://www.space.com/41093-earth-at-aphelion-guide.html

Eerste publicatie: 4 juli 2019

https://www.space.com/41093-earth-at-aphelion-guide.html




%d bloggers liken dit: