Cerberus

Dit sterrenbeeld stelt de driehoofdige hellehond voor die de ingang van de Hades, de Griekse onderwereld bewaakt. Op oude kaarten wordt het sterrenbeeld afgebeeld op de arm van Hercules die het beest bij één van zijn 12 opdrachten vanuit de onderwereld weglokte naar de bovenwereld. Het sterrenbeeld werd in 1687 door Johannes Hevelius geïntroduceerd. Cerberus nam de plaats in van de tak met de gouden appels van de Hesperiden (ook één van de 12 opdrachten …

Meer lezen .....

Jordanus

Dit sterrenbeeld stelt de rivier de Jordaan voor die door de Nederlandse cartograaf Petrus Plancius als eerste op zijn sterrenglobe uit 1612 werd geplaatst. De Jordaan had zijn oorsprong vlak bij de staart van de Ursa Major – Grote Beer in het gebied dat we nu kennen als het sterrenbeeld Canes Venatici – Jachthonden. De Duitse astronoom Jacob Bartsch schreef in zijn Usus Astronomicus uit 1624 dat de Jordaan twee bronnen had: de Jor en …

Meer lezen .....

Telescopium Herschelii – Telescoop van Herchel

Origineel waren er twee sterrenbeelden met dezelfde naam, beiden geintroduceerd door Maximilliaan Hell, de Hongaarse directeur van de sterrenwacht van Wenen. Hij toonde ze voor het eerst op kaarten van de Ephemerides astronomicae 1790 die door het Weense obsevatorium in 1789 werden gepubliceerd. De twee sterrenbeelden zijn te vinden in het gebied waar Herschel in 1781 de planeet Uranus ontdekte. Tubus Herschelii Major is de 6 meter telescoop van Herschel en bevond zich tussen de …

Meer lezen .....

Tigris

Dit sterrenbeeld verbeeldt de rivier de Tigris. Een echt bestaande rivier uit het oude Mesopotamië die samenkomt met de Eufraat in het hedendaagse Irak. Het sterrenbeeld werd door de Nederlander Petrus Plancius in 1612 op één van zijn sterrenglobes geïntroduceerd maar het werd niet overgenomen door Johann Bode in zijn steratlas Uranographia. De rivier de Tigris aan de sterrenhemel begon bij Pegasus en stroomde tussen de sterrenbeelden Cygnus – Zwaan en Aquila – Arend (dit …

Meer lezen .....

Harpa Georgii – Harp van George

Harpa Georgii werd door Maximilliaan Hell, de van oorsprong Hongaarse directeur van de sterrenwacht van Wenen, in 1789 geintroduceerd op een sterrenkaart van de jaarlijke Ephemerides astronomicae 1790. Hij noemde het sterrenbeeld Psalterium Georgianum het ere van Koning George II van Engeland, de beschermheer van William Herschel. Herschell ontdekte in 1781 de planeet Uranus. Zowel Herschel als koning George hadden Duitse voorouders. Johan Bode, ook Duitser, veranderde de naam naar Harpa Georgii in zijn steratlas …

Meer lezen .....

Globus Aerostaticus – Luchtballon

Dit sterrenbeeld werd voor het eerst gezien in de atlas Uranographia van Johann Bode uit 1801. Het was de Franse astronoom de Lalande die het sterrenbeeld in 1798 ontwierp ter ere van de gebroeders Montgolfier. Globus Aerostaticus bevond zich ten zuiden van de sterrenbeelden Aquarius (Waterman) en Capricornus (Steenbok). Globus Aerostaticus wordt op oude sterrenkaarten ook wel Ballon Aerostatique genoemd. Eerste publicatie: 29 juli 2009 Laatste keer bijgewerkt op: 26 februari 2017

Meer lezen .....

Musca Borealis – Noordelijke Vlieg

Dit sterrenbeeld bevindt zich vlak boven het sterrenbeeld Aries. Musca Borealis werd voor het eerst geïntroduceerd in 1612 door de Nederlander Petrus Plancius op één van zijn sterrenglobes. Hij noemde het sterrenbeeld Apes, de Bij. De Duitse astronoom Jacob Bartsch veranderde de naam in Vespa, de Wesp op zijn sterrenkaart van 1624. Johannes Hevelius hernoemde in zijn steratlas Firmamentum Sobiescianum uit 1690, het sterrenbeeld naar Musca, de Vlieg. Later werd het bekend als Musca Borealis …

Meer lezen .....

Verouderde sterrenbeelden

Niet-astronomen kunnen gemakkelijk in verwarring gebracht worden door de term verouderde of niet meer bestaande sterrenbeelden. Een sterrenbeeld is er of is er niet. De patronen die wij zien in de sterrenbeelden zijn allemaal ontsproten aan onze eigen fantasie. We kunnen zelf ieder willekeurig sterrenbeeld verzinnen dat we willen en dat is juist wat astronomen in de 17-de en 18-de eeuw, toen de eerste moderne sterrenkaarten verschenen, hebben gedaan. De sterrenbeelden die hieronder in de …

Meer lezen .....

De Chinese Dierenriem

De Chinese dierenriem is een twaalf jaar durende cyclus en is afkomstig uit het Boeddhisme.  Volgens de overlevering riep Boedha alle dieren van China tot zich aan de zijde van zijn bed maar er kwamen er slechts twaalf opdagen. Omdat hij deze dieren wilde eren voor hun toewijding aan hem creëerde hij voor ieder dier een jaar. De twaalf dieren die aan de zijde van Boedha’s bed verschenen waren: rat, os, tijger, haas, draak, slang, …

Meer lezen .....

Bolhopen, sterrenhopen en nevels

Als we ’s nachts naar buiten kijken dan kunnen we met een verrekijker of telescoop al enkele tientallen bolhopen waarnemen. Bij goede weersomstandigheden zijn er zelfs enkele met het blote oog zichtbaar. Gezien door een kijker is een bolhoop een vrij regelmatig gevormde opeenhoping van sterren. In het midden staan de sterren zo dicht bij elkaar dat ze niet meer afzonderlijk te onderscheiden zijn. Momenteel zijn er een 120-tal bolhopen bekend waarvan M13 in het …

Meer lezen .....