De atmosfeer van de Aarde strekt zich uit tot voorbij de Maan

De atmosfeer van de Aarde strekt zich uit voorbij de Maan
De aardse corona is veel groter dan voorheen werd aangenomen. Een wolk van waterstofatomen die de geocorona wordt genoemd bevindt zich op de plek waar de atmosfeer van de Aarde overgaat in de ruimte. Nieuw onderzoek suggereert dat deze wolk zich tot ver voorbij de baan van de Maan uitstrekt tot wel 630.000 kilometer boven het oppervlak van de Aarde. Credit: ESA

Kleine plukjes Aardse lucht strekken zich ver uit in de ruimte, ver voorbij de baan van de Maan. Dit schrijven onderzoekers in een onlangs gepubliceerd artikel. De “geocorona” van de Aarde, een ijle wolk waterstofatomen, strekt zich, volgens het nieuwe onderzoek, uit tot 630.000 kilometer in de ruimte. Ter vergelijking: de afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt gemiddeld 384.600 kilometer.

Zoals een van de auteurs van het artikel zegt: “De Maan vliegt door de atmosfeer van de Aarde”. Dit kwam pas naar boven toen de onderzoekers waarnemingen die meer dan 20 jaar geleden door de SOHO waren gemaakt, opnieuw bestudeerden. SOHO, dat staat voor Solar and Heliospheric Observatory, is een gezamenlijke missie van de ESA en de NASA die in december 1995 werd gelanceerd om de Zon en het ruimteweer te bestuderen.

Het onderzoeksteam bestudeerde archiefdata die door het Solar Wind Anisotropies instrument (SWAN) waren verzameld en dan in het bijzonder de metingen van een type ultraviolet licht dat Lyman-alpha straling wordt genoemd. Zonlicht reageert met de waterstofatomen in de geocorona en dat is zichtbaar op de Lyman-alpha golflengte. Deze golflengte wordt door de atmosfeer van de Aarde tegengehouden en moet dus vanuit de ruimte bestudeerd worden.

Het onderzoeksteam was met deze data in staat om de geocorona in kaart te brengen en een indruk te krijgen van de dichtheid van het gebied. Ze vonden dat de geocorona aan de dagzijde van de Aarde compacter is en dat komt door de compressie door de straling van de Zon. Dat compacte is maar relatief: er zijn aan de dagzijde op een hoogte van 60.000 kilometer slechts 70 waterstofatomen per kubieke centimeter en slechts 0,2 atomen per kubieke centimeter op de afstand tot de Maan. Op Aarde zouden we dit een vacuüm noemen dus deze extra bron van waterstof is niet belangrijk genoeg om een bijdrage te leveren aan de verkenning van de ruimte.

De geocorona gefotografeerd door Apollo 16
De Aarde en zijn omhulsel van waterstof, de geocorona, in ultraviolet licht gezien vanaf de Maan. Deze foto werd in 1972 gemaakt door de Apollo 16 astronauten. Credit: NASA

Wetenschappers weten al lang dat de Aarde een geocorona heeft: deze is al in 1972 vanaf de Maan door de astronauten van Apollo 16 gefotografeerd. Maar men heeft altijd aangenomen dat het bereik van de geocorona veel kleiner was.

In die tijd wisten de astronauten die op de Maan rondliepen niet dat ze in feite waren omringd door de buitenste delen van de geocorona.

Het nieuwe onderzoek, dat afgelopen week werd gepubliceerd in het tijdschrift Geophysical Research: SpacePhysics, kan mogelijk ook toegepast worden voorbij de achtertuin van de Aarde. Zo zullen planeten met waterstof in de buitenste delen van hun atmosfeer vaak dichter bij het oppervlak waterdamp hebben en dit is interessant als we op zoek zijn naar planeten buiten ons zonnestelsel die mogelijk voorraden water hebben.

 

Eerste publicatie: 22 februari 2019

We doen ons best om alle artikelen zonder taal-, tik- en inhoudelijke fouten te plaatsen maar ondanks alle controle zie je zelf vaak je eigen fouten niet meer. Daarom stellen we het uitermate op prijs als je een fout komt melden!
Als je een spelfout hebt gevonden selecteer dan a.u.b. de tekst en druk Ctrl+Enter. Heb je een inhoudelijke fout gevonden, schrijf dan in het commentaarveld wat er volgens jou niet correct is.
We proberen alle gemelde fouten zo snel als mogelijk te verbeteren. Omdat de meldingen anoniem zijn vindt er geen communicatie plaats met de indiener. We houden ons het recht voorbehouden om meldingen niet te verwerken.