De Eta Aquariden in 2018

Radiant eta Aquariden
De radiant van de Eta Aquariden. De radiant is het vluchtpunt van waaruit alle meteoren lijken te komen

Ofschoon de Perseïden in augustus altijd de meeste aandacht trekken is bieden ook de Eta Aquariden die van ongeveer eind april tot midden mei zichtbaar zijn een relatief lange periode dat er heldere vallende sterren zichtbaar zijn.

De piek van de Eta Aquariden valt dit jaar op 8 mei omstreeks 11 uur. De radiant staat omstreeks 09:30 uur op zijn hoogste punt. Om ongeveer 5 uur begint het te schemeren en om 6 uur komt de Zon op. De Maan komt omstreeks 3 uur op en is dan voor ongeveer 50% verlicht. Het beste tijdstip om Eta Aquariden waar te nemen is dan omstreeks 04:45 uur kort voor de schemering aanbreekt. Helaas staat de radiant dan erg laag boven de horizon waardoor we niet heel erg veel meteoren zullen zien. Onder gunstige omstandigheden zijn er 15-20 meteoren per uur zichtbaar maar wij zullen het vermoedelijk slecht met een enkele moeten doen.

Waar kijken?

De meteoren lijken allemaal afkomstig te zijn van een punt vlak bij de ster Eta Aquarii, een van de heldere sterren van het sterrenbeeld Aquarius – Waterman. Het punt waar al deze meteoren vandaan lijken te komen noemen we de radiant of het vluchtpunt. Vanuit onze contreien komt de radiant niet heel erg hoog boven de horizon uit en dat betekent dat wij het moeten hebben van een donkere nacht met een vrij uitzicht op de zuidelijke horizon om het grootste aantal meteoren te kunnen zien.

Richting de evenaar worden de waarneemomstandigheden steeds beter omdat de radiant dan steeds hoger boven de horizon komt. Waarnemers op het zuidelijk halfrond hebben de beste positie om de Eta Aquariden te kunnen waarnemen. Bovendien zijn de nachten op het zuidelijk halfrond in deze periode van het jaar ook langer want daar nadert de winter. Dit jaar hebben we last van het maanlicht dat de zwakste meteoren zal doen laten verdwijnen

Hoe Eta Aquariden bekijken?

Alle Eta Aquariden lijken uit een punt te komen maar je moet niet naar dit ene punt kijken om de meeste meteoren te kunnen zien. Als je dat doet dan zal je de meteoren die het langste zichtbaar zijn missen.

De beste manier om naar meteoren te kijken is liggend zodat je recht omhoog kan kijken. Op die manier heb je het grootste beeldveld en hoef je je nek ook niet te verdraaien.

Waar komen de Eta Aquariden vandaan?

Meteoren zijn de lichtflitsen van kleine stofdeeltjes die in de atmosfeer verbranden. Ze zijn zichtbaar als de Aarde de banen van kometen doorkruist. Deze kometen hebben dit stof achtergelaten in hun baan. Dat is ook de reden dat we jaarlijks in dezelfde periode vanuit bepaalde punten aan de hemel meteoren kunnen zien. De Eta Aquariden zijn afkomstig van de komeet van Halley maar hun pad wijkt al heel lang af van de huidige baan van de komeet.

Alle meteoren komen uit de baan van de komeet maar als ze dat doen dan hebben ze een andere snelheid en die verandert hun baan een beetje. Ook de zwaartekracht, stralingsdruk en interplanetair gas spelen een rol bij het veranderen van de baan.

De Eta Aquariden produceren minder meteoren dan de beroemde Perseïden in augustus maar het zijn wel heldere meteoren. Deze meteoren zijn ongeveer één millimeter groot dus ze zullen nooit de grond bereiken. Ze zijn veel te klein en ze bewegen veel te snel om door de atmosfeer van de Aarde te kunnen komen, de hitte die vrijkomt door de wrijving met de atmosfeer zorgt ervoor dat de stofdeeltjes volledig verdampen.

Meteorieten, de rotsblokjes die de grond bereiken, zijn meestal stukjes van asteroïden die ten opzichte van de Aarde veel langzamer bewegen.

 

Eerste publicatie: 5 mei 2018