De meteorenzwerm der Lyriden in 2022

De Lyriden zijn actief tussen 14 en 30 april met een maximum in de nacht van 22 april 2022.

Lyriden - radiant
De radiant van de Lyriden naast de heldere ster Wega in het sterrenbeeld Lier.

De Lyriden hebben eind april hun maximum en waarnemers op het noordelijk halfrond hebben een goed beeld op de stofstroom die door een komeet met een eeuwenlange omloopbaan om de Zon is achtergelaten. De Lyriden zijn, mits het helder is, zichtbaar tussen 14 en 30 april.

Meteorenzwerm der Lyriden

  • actief tussen 14 en 30 april
  • maximum: 22 april
  • moederkomeet: C/1861 Thatcher (komeet Thatcher).
  • ZHR: 18

ZHR = het Zenith Hourly Rate en het is het aantal meteoren dat een enkele waarnemer zou zien tijdens een uur activiteit in het maximum als de radiant in het zenit staat en er sprake is van een heldere, donkere hemel.

Het maximum valt dit jaar in de avond van 22 april omstreeks 23 uur. De Maan is dan voor ongeveer 55% verlicht dus we hebben wel last van storend maanlicht waardoor de zwakkere meteoren niet zichtbaar zullen zijn. De radiant staat voor ons om 6 uur in de ochtend op zijn hoogste punt. De beste tijd om Lyriden te kijken is enkele uren eerder op 23 april 2022 omstreeks op 4 uur in de ochtend.

Gemiddeld produceren de Lyriden 15 tot 20 meteoren per uur en dat is wat waarnemers, onder goede, donkere omstandigheden dit jaar ook kunnen verwachten.

Er zijn Jaren bij dat de Lyriden intensiever zijn en tot wel 100 meteoren per uur produceren. Of dat dit jaar ook zal zijn is niet te voorspellen. Gemiddeld is er iedere 30 jaar een piek te zien maar het aantal jaren tussen twee pieken is niet echt constant.

Waar kan je de Lyriden zien?

De radiant van de Lyriden bevindt zich op de grens van de sterrenbeelden Hercules en Lyra (Lier).

De radiant, het punt vanwaar alle meteoren lijken te komen, zal ‘s avonds hoog aan de hemel staan en bevindt zich in het sterrenbeeld Lier ten noordoosten van de heldere ster Wega. Kijk niet rechtstreeks naar de radiant want dan kan je de meteoren met de langste staarten missen.

De meteoren van de Lyriden hebben een gemiddelde helderheid maar ze zijn minder helder dan de beroemde Perseïden in augustus die ook meer opvallende sporen produceert.

Om het beste van de Lyriden te kunnen zien zoek je een zo donker mogelijke plek op en leun je achterover in een gemakkelijke stoel om vanuit een ontspannen houding naar de meteoren te kijken.

Waar worden de Lyriden door veroorzaakt?

De Lyriden zijn kleine stukjes van de komeet Thatcher. Dit is een langperiodieke komeet die met een periode van 415 jaar om de Zon draait. Stukken puin die in het kielzog van de komeet zijn achtergebleven verschijnen echter elk jaar. De meest recente periheliumpassage van komeet Thatcher was in 1861 en de volgende zal pas in 2276 zijn.

Meteorenzwermen treden op als de Aarde de baan van een komeet kruist en botst met een spoor van komeetdeeltjes. Daarom treden ze jaarlijks in dezelfde periode op en lijken ze steeds vanaf dezelfde plekken aan de sterrenhemel te komen. Als ze verbranden in de atmosfeer van de Aarde laten ze heldere strepen na aan de lucht en dat noemen we vaak “vallende sterren”.

Lyriden zijn snelle meteoren, maar niet zo snel als de Leoniden die in november hun maximum hebben. De Leoniden botsen frontaal op de aardse atmosfeer. De Lyriden raken ons op het “linker voorspatbord”.

De Lyriden zijn een van de oudste gedocumenteerde meteorenzwermen. De waarnemingen gaan terug tot 687 voor Christus. Je hebt geen speciale apparatuur nodig om de meteoren te zien. Kijk tijdens een donkere nacht omhoog, betracht wat geduld en geniet van het schouwspel.

Eerste publicatie: 14 april 2022
Bron: space.com