De Orioniden in 2019

Orioniden - Radiant
De radiant bevindt zich boven de heldere ster Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion op de grens met het sterrenbeeld Gemini – Tweelingen.

De meteorenzwerm de Orioniden heeft zijn maximum op 21-22 oktober. De meteoren van de Orioniden behoren tot de snelste die we kennen en dat komt omdat de Aarde de stroom deeltjes ongeveer pal raakt.

De meteoren van de Orioniden zijn afkomstig van de komeet 1P/Halley die beter bekend is als de komeet van Halley. Deze beroemde komeet draait in een periode van 75 tot 76 jaar om de Zon heen en laat daarbij een spoor van ijskorreltjes achter in zijn baan. Op bepaalde tijden in het jaar doorkruist de baan van de Aarde de banen van deze deeltjes en dat leidt dan tot de meteoren die we aan de sterrenhemel kunnen zien.

Ook de Aquariden die we in mei kunnen zijn worden veroorzaakt door stof- en ijsdeeltjes van de komeet van Halley.

De Orioniden zijn vernoemd naar de richting waaruit alle meteoren lijken te komen en dat punt, de radiant genoemd, bevindt zich in het sterrenbeeld Orion. Dit sterrenbeeld staat in oktober na middernacht aan de sterrenhemel. De meteoren van de Orioniden zijn tussen 2 oktober en 7 november zichtbaar.

Hoe te kijken?

De Orioniden zijn overal op Aarde zichtbaar en kunnen overal aan de sterrenhemel opduiken. Als je het sterrenbeeld Orion hebt gevonden dan bevindt de radiant van de Orioniden zich in de buurt van het zwaard van Orion iets ten noorden van Betelgeuze die zijn linkerschouder vormt. Maar het is beter om niet rechtstreeks naar de radiant te kijken want in de buurt van de radiant hebben de meteoren de kortste nalichtende sporen. Je kan beter wegkijken van Orion.

Lichtvervuiling

Lichtvervuiling is funest want dat zorgt er voor dat de zwakste meteoren niet zichtbaar zijn. Ook het licht van de Maan kan enorm storen. Dit jaar is de Maan voor ongeveer 30% verlicht. De omstandigheden zijn voor ons dit jaar niet ideaal.

Het maximum van de Orioniden valt dit jaar op 22 oktober omstreeks 16 uur. De beste tijd om de Orioniden te bekijken is vroeg in de ochtend voordat de Zon opkomt. De radiant staat dan ongeveer 50% hoog aan de sterrenhemel. De Maan komt omstreeks 01:30 uur op en zal dus storen. Ongeveer 5 dagen rond het maximum op 22 oktober is de verhoogde activiteit van de Orioniden ook zichtbaar dus je bent niet beperkt tot die ene nacht.

Als je gaat waarnemen zoek dan een zo donker mogelijke plek op en laat je ogen ongeveer 30 minuten wennen aan de duisternis. In oktober kan het al koud zijn dus kleed je warm aan. Een comfortabele tuinstoel waarin je achterover kan leunen is handig. Om meteoren waar te nemen heb je geen verrekijker of telescoop nodig, je ogen zijn voldoende.

Orioniden kunnen soms snel bewegen. Ze kunnen snelheden halen tot ongeveer 240.000 kilometer per uur en dat is maar een beetje langzamer dan de Leoniden die de absolute recordhouders zijn.

De heldere meteoren van de Orioniden zijn veel te klein om de grond te bereiken. De fragmentjes van de komeet zijn slechts zo groot als een zandkorreltje en zijn helemaal verbrand voor ze het aardoppervlak hebben bereikt.

Herkomst Orioniden

De Orioniden zijn afkomstig van de komeet van Halley. Astronomen hebben deze komeet als sinds 240 voor Christus waargenomen maar niemand realiseerde zich dat het om dezelfde komeet ging. In 1705 publiceerde de astronoom Edmund Halley zijn “Synopsis Astronomia Cometicae”, en daarin leverde hij het eerste bewijs dat de komeet her verschijnt. Door het bestuderen van historische gegevens van een komeet die in 1456, 1531, 1607 en 1682 verscheen berekende Halley dat het in feite ging om een en dezelfde komeet en die die komeet ook in 1758 weer zichtbaar zou zijn. Halley stierf voor deze datum maar de komeet verscheen inderdaad en werd daarom ook naar hem vernoemd.

De eerste meldingen over de Orioniden verschenen echter pas in 1839, het is niet duidelijk waarom toen pas want de waarnemingen van de komeet zijn al vele eeuwen oud. De volgende periheliumpassage (de dichtste nadering tot de Zon) van de komeet van Halley wordt verwacht omstreeks juli 2061.

 

Eerste publicatie: 16 oktober 2019




%d bloggers liken dit: