De Perseïden in 2020

De Perseïden in 2020
De Perseïden in 2020. De sterrenkaart is gemaakt voor 13 augustus 03:30 uur maar is ook voor de dagen er voor en er na bruikbaar.

De Perseïden zijn jaarlijks tussen 17 juli en 24 augustus zichtbaar. Dit jaar wordt het maximum op 12 augustus verwacht tussen 15 uur en 18 uur Nederlandse tijd. Dat is dus overdag en dit betekent dat de beste gelegenheden om Perseïden te kunnen zien tijdens de nachten van 11 op 12 augustus en 12 op 13 augustus zijn.

Op de jaarlijkse meteorenkalenders zijn de Perseïden een van de mooiste meteorenzwermen. Bovendien zijn ze redelijk betrouwbaar. Aantallen stijgen en dalen redelijk snel in de uren voor en na het maximum.

Bovendien verandert de oriëntatie van de Aarde met betrekking tot haar beweging rond de Zon gedurende een periode van 24 uur. Je lokale positie is het beste in de uren na middernacht als jouw deel van de Aarde effectief is gedraaid om binnenkomende meteoren te kunnen zien. Dit verhoogt de impactenergie en dat resulteert in meer en heldere meteoorbanen.

Aangezien de voorspelde piekperiode redelijk gelijkmatig is gelegen tussen de ochtendperiodes van 12 en 13 augustus zou de waarneming in de nacht van 11 op 12 augustus een behoorlijk opbouw naar de piek moeten opleveren.

Hoewel de avond van 12 op 13 augustus nog steeds een daling van het maximum moet laten dien, zal de oriëntatie van de Aarde voor middernacht dit een beetje temperen.

De activiteit van de Perseïden kan typisch plaatsvinden tussen 17 juli en 24 augustus maar buiten de piekdata zullen de aantallen laag zijn. Een aantal zwakkere meteorenzwermen overlappen met de Perseïden en bieden in augustus een behoorlijk spektakel voor sterrenkijkers.

Wat is een meteorenzwerm

Meteorenzwermen worden meestal geassocieerd met kometen maar er zijn ook een paar meteorenzwermen die door asteroïden worden veroorzaakt. Kometen draaien om de Zon en tijdens die reis komt er stof vrij. Dit stof verspreidt zich uiteindelijk in een baan om de Zon.

Tijdens zijn reis om de Zon doorkruist de Aarde deze stofbanen. Dat gebeurt jaarlijks in dezelfde periode. Als dit gebeurt kunnen wij meer oplichtende meteoorsporen zien. Vanwege ons perspectief op Aarde lijkt het alsof alle deeltjes uit een klein gebied aan de sterrenhemel komen. Dit gebied noemen we de radiant en naarmate de Aarde zich verplaatst tijdens een meteorenregen verplaatst de radiant zich ook.

Het sterrenbeeld waarin de radiant zich bevindt tijdens het maximum is de naamgever voor die meteorenzwerm. De Perseïden hebben hun maximum als de radiant zich in het sterrenbeeld Perseus bevindt.

Door wat worden de Perseïden veroorzaakt?

De meteorenzwerm wordt geproduceerd als de Aarde door het stofafval beweegt dat in de baan van de komeet 109P/Swift-Tuttle is achtergebleven. Een typisch maximum van de Perseïden produceert een Zenithal Hourly Rate (ZHR) van ongeveer 110 meteoren per uur.

De ZHR wordt meestal gebruikt om meteorenzwermen met elkaar te kunnen vergelijken en neemt aan dat de radiant van de zwerm zich recht boven je hoofd (in het zenit) bevindt en dat de waarnemer te maken heeft met een heldere donkere sterrenhemel zonder visuele obstructies. Het actuele aantal meteoren dat wordt gezien is meestal significant lager dan het ZHR.

Hoe kan je naar de Perseïden kijken?

Om een meteorenregen te bekijken heb je geen dure en speciale apparatuur nodig. Met alleen je blote oog gaat het prima.

Belangrijk bij het waarnemen van meteoren is comfort. Een waarneemsessie kan meerdere uren duren en gedurende die periode sta je stil of zit je in een stoel.

Gebruik een tuinstoel die je achterover kan klappen of een stretcher. Dit voorkomt kramp en pijn in je nek.

Kijk op ongeveer 60° hoogte naar de sterrenhemel. Op die hoogte is de dikte van de atmosfeer van dien aard dat de helderheid van de meteoorsporen helder blijft. Bovendien  zie je op deze hoogte vermoedelijk ook de meeste meteoren.

Ook is het belangrijk om je warm aan te kleden. Het is dan wel zomer maar de nachten kunnen toch sterk afkoelen. Zoek ook een donkere locatie op die vrij is van strooilicht en die veilig is om waar te nemen.

Stoort de Maan tijdens de Perseïden in 2020?

Maanlicht en meteorenzwermen gaan niet goed samen en dir jaar hebben we, alhoewel de Maan er wel is, niet bijzonder veel hinder van storend maanlicht.

In de nacht van 11 op 12 augustus is de Maan net na zijn laatste Kwartier, ongeveer 47% verlicht. De Maan komt op om ongeveer 01:50 uur Nederlandse tijd en bereikt een hoogte van ongeveer 30° aan het einde van de astronomische donkerte. In de nacht van 12 op 13 augustus komt de Maan op om 01:10 uur Nederlandse tijd, ze is dan ongeveer 37% verlicht en ze bereikt een hoogte van 27° tegen de tijd dat de donkerte eindigt. De meeste Perseïden zullen in de uren voor zonsopkomst zichtbaar zijn. Probeer dus op 12 augustus en 13 augustus enkele uren voor zonsopkomst te kijken. Er zullend an naar verwachting een 22 – 45 meteoren per uur zichtbaar zijn.

De beste manier om met storend maanlicht om te gaan is dit licht proberen te blokkeren door bijvoorbeeld een schutting of een laag gebouw tussen je waarneemplek en de Maan in te hebben. Op die manier hou je je eigen omgeving zo donker mogelijk. Natuurlijk zal het maanlicht de zwakkere meteoren overstralen en kan je die niet zien maar het is wel veel beter dan met een volle of wassende Maan.