De samenstelling van Uranus

Het magneetveld van Uranus maakt een hoek van bijna 60° t.o.v. de geografische polen.

Uranus heeft een blauw-groen getinte atmosfeer en deze kleur geeft al een aanwijzing voor de samenstelling. Uranus is een ijsreus, de samenstelling is anders dan die van de gasreuzen Jupiter en Saturnus omdat er veel meer ijs voorkomt dan gas.

Het oppervlak van Uranus

Net als de andere gasplaneten heeft Uranus geen duidelijk vast oppervlak. In plaats daarvan gaan gas, vloeistof en ijs vanzelf over in het binnenste van de planeet. De zwaartekracht op Uranus is slechts 90 procent van de zwaartekrach op aarde. Als je 100 kilogram weegt op Aarde dan weeg je slechts 91 kilogram op Uranus.

Uranus is de op twee na lichtste planeet van het zonnestelsel hetgeen al aangeeft dat de planeet voornamelijk uit ijs bestaat. Jupiter en Saturnus bestaan voornamelijk uit waterstof en helium maar Uranus bevat slechts een klein percentage van deze lichte elementen. De planeet bestaat verder uit gesteente met een massa tussen 0,5 tot 1,5 maal die de massa van de Aarde. Het grootste deel van de planeet bestaat uit ijs, voornamelijk bevroren water, methaan en ammoniak. De grote afstand tot de Zon en de daarmee gepaard gaande lage temperatuur zorgt er voor dat ook methaan en ammoniak in bevroren vorm voor kunnen komen.

Een bevroren kern

De meeste planeten hebben een kern die bestaat uit gesmolten gesteente. Echter de kern van Uranus is bevroren en bestaat uit ijsachtig materiaal. Deze kern bevat 80% van de massa van de planeet, voornamelijk waterijs, methaanijs en ammoniakijs. De kern van de planeet bevat dan wel 80% van de massa, ze vormt slechts 20% van de straal van de planeet.

De inwendige warmte van Uranus is lager dan wat astronomen eigenlijk verwachten. De kern van de planeet is ongeveer 4982 °Celsius. Dit lijkt heet maar vergeleken bij de andere planeetkernen is het erg koud.

De andere gasplaneten worden opgewarmd vanuit de kern echter Uranus straalt nagenoeg geen warmte de ruimte in. Dat heeft ook te maken doordat de planeet met de polen naar de Zon is gericht en mogelijk is er bij de inslag die dit heeft veroorzaakt ook een deel van de kern weggeslagen daardoor de temperatuur van de resterende kern nu veel lager is.

Een vreemd magneetveld

Bewegingen in het inwendige van een planeetkern zorgen voor het opwekken van een magneetveld maar het magneetveld van Uranus is een beetje vreemd. Het magneetveld is erg zwak. Het is pas ontdekt toen de Voyager-2 in 1986 een scheervlucht langs de planeet maakte.

Normaliter strekt een magneetveld zich uit van pool tot pool. Op Aarde bijvoorbeeld bevindt de magnetische pool zich in de buurt van de geografische pool. Echter Uranus ligt op zijn zijde. Het magneetveld maakt een hoek van bijna 60 graden ten opzichte van de geografische polen. Het magneetveld is aan de ene pool sterker dan aan de andere pool.

Alhoewel Uranus een vreemd magneetveld heeft is het niet uniek want ook de andere ijsplaneet Neptunus heeft een vergelijkbaar magneetveld.

Ringen

Net zoals alle andere gasplaneten heeft ook Uranus een ringenstelsel om zijn evenaar draaien. De ringen zijn slechts enkele kilometers breed en bestaan uit kleine steentjes en ijs die minder dan één meter in doorsnede zijn. Op dit moment zijn 13 ringen bekend die in twee systemen zijn op te delen.

Uranus en zijn ringen, de opname is gemaakt door de Hubble Space Telescope

Meer artikelen over Uranus

Eerste publicatie: 9 december 2012
Laatste keer bewerkt op: 17 oktober 2017