De sterrenhemel van december 2018

December is de feestmaand, ook wel wintermaand, kerstmaand en donkere maand genoemd. Deze maand duurt 31 dagen en is de laatste maand van een jaar, de sterrenbeelden voor deze maand zijn Boogschutter en Steenbok. December begint elk jaar op dezelfde dag van de week als september. De joodse naam voor december is Tebel. December is ook de Romeinse benaming voor deze maand.

Decem is Latijn voor tien, oorspronkelijk was december dan ook de tiende maand, omdat het jaar eigenlijk bij maart begon, in de tijd van de Romeinen. In december op het noordelijk halfrond is heet voor twee derde herfst en voor een derde winter. Op het zuidelijk halfrond is het lente en zomer.

Eerst vieren we Sinterklaas, op 5 december, en daarna is Sinterklaas jarig op 6 december. Op 24 december is het kerstavond, gevolgd door 25 en 26 december wanneer het Kerstmis is. Aan het einde van de maand is het natuurlijk de jaarwisseling van 31 december naar 1 januari, ook wel bekend als Oudjaar of Oud en Nieuw.

Weerspreuken van december

  •     December zacht en dikwijls regen, geeft weinig hoop op rijke zegen.
  •     December mist, goud in de kist.
  •     Kerstmis donker, wordt de boer een jonker.
  •     Veel sneeuw op oudejaar, veel hooi in ’t nieuwe jaar.
  •     Donder in de december maand, belooft veel wind in `t jaar aanstaand.

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in december 2018

Nieuwe maan7 december 201808:21:42
Eerste kwartier15 december 201812:49:37
Volle maan22 december 201818:50:27
Laatste kwartier29 december 201810:36:42

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

De planeten in december 2018

Mercurius
Mercurius is omstreeks het midden van de maand te vinden. Zoek de planeet ‘s ochtend boven de zuidoostelijke horizon op.

Venus
Venus is aan de ochtendhemel een hele opvallende verschijning. De planeet komt ongeveer 4 uur voor de Zon op en is dan als een heel helder object in het zuidoosten te zien.

Mars
Mars is ‘s avonds in het zuiden te vinden, gedurende de maand verplaatst de planeet zich naar het zuidwesten. Mars is goed herkenbaar aan zijn oranje kleur.

Jupiter
Jupiter is vanaf het midden van de maand weer zichtbaar maar nu in het zuidoosten kort voor zonsopkomst. Half december bevindt Jupiter zich een paar dagen in de buurt van Mercurius. Dit is een uitgelezen kans om, met behulp van Jupiter, ook Mercurius eens op te sporen.

Saturnus
Saturnus is deze maand niet zichtbaar.

Uranus
Uranus bevindt zich nog steeds in het grensgebied van de sterrenbeelden Aries – Ram en Pisces – Vissen. Half december staat de planeet omstreeks 21 uur in het zuiden. Uranus is tot na middernacht waar te nemen.

Neptunus
Neptunus is tot ongeveer 22 uur met behulp van een kleine telescoop te vinden in het sterrenbeeld Aquarius – Waterman.

Meteoren
Tussen 7 en 17 december zijn de Geminiden actief. Het maximum van de Geminiden valt dit jaar op 14 december maar dan is het bij ons al licht. Het beste zijn de Geminiden dit jaar te bekijken in de dagen voor en na het maximum en dan in de nanacht als de radiant het hoogste boven de horizon staat en de Maan niet meer stoort.

Tussen 17 en 26 december zijn ook de Ursiden actief. Deze meteorenzwerm heeft zijn maximum in de avond van 21 december maar helaas hebben we dan wel heel vele last van storend maanlicht waardoor we van deze, toch al niet zo actieve, zwerm vermoedelijk weinig zullen zien.

De sterrenhemel in december 2018

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

Hoog in het noorden Ursa Minor – Kleine Beer met daaromheen de sterren van Draco – Draak. Links van de Poolster het sterrenbeeld Cepheus en onder Cepheus, richting de horizon de sterren Deneb en Wega. In het noordoosten het sterrenbeeld Ursa Major – Grote Beer.

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon omstreeks midden december 22 uur.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon
Het sterrenbeeld Gemini – Tweelingen met de heldere sterren Castor en Pollux bevindt zich pal in het oosten. Hoger in het oosten het sterrenbeeld Auriga – Voerman met de heldere ster Capella. Tussen Gemini en de horizon is nog een heldere ster te zien, dit is Procyon van het sterrenbeeld Canis Minor – Kleine Hond.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon omstreeks midden december 22 uur.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
Het sterrenbeeld Orion is deze maand prominent zichtbaar in het zuidoosten. Laag boven de horizon is de heldere ster Sirius zichtbaar. Dit is de helderste ster van het sterrenbeeld Canis Major – Grote Hond. Rechts van Orion staat hoog aan de hemel het sterrenbeeld Taurus – Stier. Boven de Stier uit zien we de open sterrenhoop de Pleiaden en ook het sterrenbeeld Aries – Ram. Laag boven de horizon zou je, op een donkere en maanloze nacht eens kunnen gaan zoeken naar de zwakke sterrenbeelden Eridanus en Cetus – Walvis.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon omstreeks midden december 22 uur.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon
Het grote vierkant van het sterrenbeeld Pegasus staat hoog in het westen. Het sterrenbeeld Andromeda dat vastzit aan Pegasus wijst richting zenit. Onder Pegasus de zwakke sterren van Aquarius – Waterman.

De sterrenhemel boven de westelijk horizon
De sterrenhemel boven de westelijke horizon omstreeks midden december 22 uur.

De sterrenhemel boven je hoofd
Perseus staat deze maand recht boven je hoofd maar ook Andromeda en Cassiopeia zijn zeer hoog aan de hemel te vinden.