De sterrenhemel van juni 2021

De belangrijkste gebeurtenis van deze maand is ongetwijfeld de ringvormige zonsverduistering die op 10 juni plaatsvindt. Een ringvormige zonsverduistering treedt alleen op als de Maan in de buurt van zijn apogeum is. Dat is de grootste afstand tot de Aarde en dan is de schijf van de Maan niet groot genoeg om de gehele Zon te bedekken waardoor er een ring overblijft. In dit geval is de Maan op 8 juni in zijn apogeum, dat is net twee dagen voor de verduistering. De Maan is dan nog een beetje dichterbij de Aarde en de ring om de Zon is dan wat kleiner dan maximaal mogelijk is. Deze verduistering is helaas niet zichtbaar vanuit Nederland. Het pad van de totaliteit trekt over de noordpool heen en alleen inwoners van een deel van Groenland en het arctische deel van Canada zullen deze ringvormige zonsverduistering dus kunnen zien.

Wij kunnen, bij goed weer, op 10 juni 2021 wel een gedeeltelijke zonsverduistering zien. Voor bewoners van het noordelijk halfrond is het zomer en dat is sowieso niet de beste tijd om sterren te kijken. Het lijkt wel alsof het de gehele nacht schemert. Maar het is wel de tijd van het jaar om lichtende nachtwolken te kunnen zien. Dit zijn zeer opvallende wolken die meestal in het midden van de nacht zichtbaar zijn richting noorden. In dit artikel meer over lichtende nachtwolken.

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in juni 2021

Maanfase Datum Tijd Afstand tot de Aarde (km)
Laatste Kwartier 2 juni 2021 09:26 389.479
Nieuwe Maan 10 juni 2021 12:54 406.519
Eerste Kwartier 18 juni 2021 05:54 372.820
Volle Maan 24 juni 2021 20:40 366.936

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

  • Op 1 juni, het is dan één dag voor Laatste Kwartier bevindt de Maan zich 4,6° ten zuiden van Jupiter. Dit is zichtbaar in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius.
  • Op 10 juni vindt er een ringvormige zonsverduistering plaats. Deze is alleen zichtbaar in het noordwesten van Groenland en het arctische deel van Canada.
  • Op 12-13 juni passeert de Maan de planeet Venus (deze heeft dan een helderheid van magnitude -3,8) en de sterren Castor en Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini en beweegt 2,8° ten noorden van de veel zwakkere planeet Mars (die dan een helderheid van magnitude 1,8 heeft).
  • Op 15 juni bevindt de Maan zich 5° ten noorden van de ster Regulus in het sterrenbeeld Leeuw – Leo en op 19 juni is de Maan in de buurt van de heldere ster Spica in het sterrenbeeld Maagd – Virgo.
  • Op 27 juni passeert de Maan eerst, in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus, op 4° ten zuiden van Saturnus en een dag later, op 28 juni 4,5° ten zuiden van Jupiter in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius.

De Aardbeien-Maan

Juni is bekend om zijn verse aardbeien en dit komt terug in de naam van de Volle Maan van deze maand (op 24 juni 2021 is het Volle Maan). Deze naam wordt aan beide zijden van de Atlantische Oceaan gebruikt.

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

Geschiedenis

  • Op 2 juni 1966 landde de Surveyor 1 in Oceanus Procellarum. Het was voor het eerst dat een Amerikaanse ruimtesonde een zachte landing maakte op de Maan.
  • Op 5 juni 2018 werd de New Horizon ruimtesonde, voor zijn ontmoeting met de asteroïde Arrakoth (voorheen onofficieel Ultima Thule geheten), met succes uit zijn slaapstand gehaald.
  • Op 13 juni 2006 maakte de ruimtesonde New Horizons een scheervlucht langs de asteroïde 132524 APL waarbij er afbeeldingen en andere data naar de Aarde werden teruggestuurd.

De planeten in juni 2021

Mercurius

Mercurius is deze maand niet zichtbaar. De planeet bevindt zich te dicht bij de Zon. Op 11 juni is Mercurius in benedenconjunctie met de Zon.

Venus

Ook Venus bevindt zich deze maand dichtbij de Zon. Misschien kunnen we aan het eind van de maand een glimp opvangen als de planeet ’s avonds heel laag boven de noordwestelijke horizon staat. Op 22 juni bevindt venus zich ten zuiden van de ster Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini. In hetzelfde veld vinden we dan ook de planeet Mars.

Mars

Tijdens het Laatste Kwartier op 2 juni 2021 is Mars 5,4° verwijderd van Pollux. De rode planeet beweegt deze maand van het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini naar het sterrenbeeld Kreeft – Cancer. Mars verdwijnt aan het einde van de maand in de avondschemering en wordt pas aan het eind van het jaar weer zichtbaar maar dan aan de ochtendhemel.

Jupiter

Jupiter bevindt zich in het sterrenbeeld Aquarius. De reuzenplaneet heeft een helderheid van magnitude -2,4 tot -2,6 en begint op 21 juni aan zijn retrograde beweging langs de sterrenhemel (de planeet beweegt dan richting westen in plaats van richting oosten). Jupiter is in de nanacht tot aan zonsopkomst zichtbaar.

Saturnus

Saturnus bevindt zich n het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus en heeft een helderheid van magnitude 0,6 – 0,4. Ook Saturnus is bezig met zijn retrograde beweging. Ook Saturnus is in de nacht zichtbaar.

Uranus

Uranus vinden we deze maand in het sterrenbeeld Ram – Aries. De planeet heeft een helderheid van magnitude 5,9 tot 5,8. Uranus kunnen we vanaf de tweede helft van de maand ’s ochtends laag boven de horizon vinden.

Neptunus

Neptunus vinden we in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius op de grens met het sterrenbeeld Vissen – Pisces. De planeet heeft een visuele helderheid van magnitude 7,9 en is dus niet met het blote oog zichtbaar. Neptunus begint op 27 juni aan zijn retrograde beweging. Neptunus is in de nanacht op te zoeken, aan het einde van de maand komt de planeet al voor middernacht op.

 

De sterrenhemel in juni 2021

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon in juni 2021 omstreeks 23 uur

Laag boven de horizon zien we de ster Capella van het sterrenbeeld Voerman – Auriga. Rechts boven Capella staan de sterrenbeelden Perseus en Cassiopeia. Zoek de Poolster eens op: rechts van de Poolster zie je het sterrenbeeld Cassiopeia dat herkenbaar is aan zijn karakteristieke w-vorm. Links van de Poolster zie je de steelpan van de Grote Beer – Ursa Major.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon in juni 2021 omstreeks 23 uur

In het oosten staat de Zomerdriehoek deze maand hoog aan de hemel. De Zomerdriehoek wordt gevormd door de sterren Wega van de Lier – Lyra, Deneb van de Zwaan – Cygnus en Altaïr van de Arend – Aquila. Het grote vierkant van Pegasus staat laag in het noordoosten.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon in juni 2021 omstreeks 23 uur

Aan de sterrenhemel boven de zuidelijke horizon is de oranje ster Antares van het sterrenbeeld Schorpioen – Scorpius de helderste ster. Helaas kunnen we vanuit Nederland niet de gehele Schorpioen zien. Daarvoor moet je naar Zuid-Europa toe. Deze maand worden ook al sterren zichtbaar van het sterrenbeeld Boogschutter – Sagittarius. Ze staan laag in het zuidoosten. Hoger boven de horizon het sterrenbeeld Slangendrager – Ophiuchus en het sterrenbeeld Hercules.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon

De sterrenhemel boven de westelijke horizon
De sterrenhemel boven de westelijke horizon in juni 2021 omstreeks 23 uur

In het westen begint het sterrenbeeld Leeuw – Leo onder de horizon te verdwijnen. Hoger aan de hemel zijn wel de sterrenbeelden Grote Beer – Ursa Major en de Ossenhoeder – Boötes goed zichtbaar. Tussen de heldere ster Arcturus van de Ossenhoeder en de horizon bevindt zich een heldere blauwwitte ster. Dit is Spica van het sterrenbeeld Maagd – Virgo. Tijdens een donkere en maanloze nacht is het de moeite waard om eens op zoek te gaan naar het sterrenbeeld Haar van Berenice – Coma Berenice. Het bevindt zich tussen de staart van de Leeuw en Arcturus.

De sterrenhemel boven je hoofd

De kop van de draak staat deze maand recht boven je hoofd. De kop is het enige opvallende deel van dit sterrenbeeld, als je die hebt gevonden kan je de rest van zijn lijf terug volgen om het sterrenbeeld Kleine Beer – Ursa Minor heen. Ook Wega van het sterrenbeeld Lier – Lyra bevindt zich deze maand bijna in het zenit. Daarnaast staat ook Hercules heel hoog aan de hemel.