De sterrenhemel van mei 2022

Op 16 mei 2022 vindt er een totale maansverduistering plaats. hierbij verplaatst de Maan zich door de schaduw van de Aarde. Er valt geen direct zonlicht meer op de Maan en die kleurt daardoor donkerrood. De totaliteit duurt van 5:29 uur tot 6.55 uur maar in Nederland gaat de Maan al omstreeks 05:47 uur onder. veel zullen we dus niet zien van deze totale maansverduistering.

Er is deze maand ook nog een meteorenzwerm actief. De η-Aquariden, die in april al actief werden, bereikt op 6 mei zijn maximum. De omstandigheden zijn relatief gunstig want we zitten enkele dagen voor Nieuwe Maan. De η-Aquariden worden veroorzaakt door stof dat de komeet 1P/Halley. Deze komeet is ook verantwoordelijk voor de Orioniden die in oktober actief zijn. Het zijn de enige twee meteorenzwermen waarvan we weten dat ze door een en dezelfde komeet worden veroorzaakt.

Voor ons, waarnemers aan het noordelijk halfrond, zijn de η-Aquariden geen bijzondere zwerm want de radiant bevindt zich in de buurt van de hemelevenaar in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius. Dat sterrenbeeld blijft tot ver na middernacht onder de horizon. Desondanks moet het mogelijk zijn enkele meteoren boven de oostelijke horizon te ontwaren. Het uurgemiddelde van de η-Aquariden is niet bijzonder hoog maar ongeveer een kwart van de meteoren laat wel een lang nalichtend spoor achter.

Eind mei 2020 werd bekend dat er twee nieuwe meteorenstromen waren ontdekt, waarschijnlijk geassocieerd met langperiodieke kometen. De eerste van de meteorenzwermen zijn de γ-Piscid Austriniden. Ze hebben hun maximum op 15 mei vroeg in de ochtend en ze zijn mogelijk een jaarlijks terugkerende meteorenzwerm. De tweede zwerm, (de σ-Phoeniciden) piekt een beetje later op dezelfde dag. De gegevens suggereren dat de hoeveelheid meteoren van deze zwerm van jaar tot jaar kan variëren. Beide zwermen hebben een uurgemiddelde van slechts 15 respectievelijk 14 meteoren. De beide zwermen zijn overigens niet vanuit Nederland zichtbaar.

Geschiedenis

  • 5 mei 2018 – de InSight ruimtesonde van de NASA maakt een geslaagde landing in Elysium Planitia op Mars. De ruimtesonde functioneert op moment van schrijven nog steeds.
  • Op 18  mei 1969, als voorbereiding op Apollo 11, naderde de bemande Apollo 10 met aan boord drie astronauten, het oppervlak van de Maan tot op 14,3 kilometer.
  • 20 mei 1978 – NASA lanceert de Pioneer Venus Orbiter.
  • 30 mei 1971: de Mariner 9 van de NASA wordt gelanceerd, de sonde was ontworpen om Mars te bestuderen.
  • Op 30 mei 1966 werd de ruimtesonde Luna 10 het eerste object in een baan om de Maan. Na 460 omwentelingen om de Maan verloor de Russische vluchtleiding de communicatie met Luna 10.

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in mei 2022

MaanfaseDatumTijdAfstand tot de Aarde (km)
Eerste kwartier9 mei 202202:22398.682
Volle Maan16 mei 202206:16367.425
Laatste kwartier22 mei 202220:44372.054
Nieuwe Maan30 mei 202213:32403.117
Tabel 1 – Maanfases

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

  • Op 1 mei, het is dan 1 dag na Nieuwe Maan, passeert de zeer smalle maansikkel op 0,4° ten zuiden van Uranus. De planeet heeft een helderheid van magnitude +5,9. Onder goede omstandigheden is dit erg laag boven de horizon en kort voor zonsopkomst zichtbaar.
  • Op 6 mei passeert de Maan 0- 2,1° ten zuiden van de heldere ster Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini.
  • Op 9 mei kunnen we de Maan op 5,1° ten noorden van de ster Regulus in het sterrenbeeld Leeuw – Leo aantreffen.
  • Op 13 mei, bevindt de maan zich 5,1° te noorden van de heldere ster Spica in het sterrenbeeld Maagd – Virgo.
  • Op 16 mei, het is Volle Maan, is er een volledige maansverduistering.
  • Op 17 mei bevindt de Maan zich 3,1° ten noorden van de oranjerode ster Antares in het sterrenbeeld Schorpioen – Scorpius.
  • Op 22 mei, de Maan is in het Laatste Kwartier, vinden we onze wachter p[ 3,5° ten zuiden van de planeet Saturnus in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus.
  • Op 24 mei passeert de Maan op 2,8° ten zuiden van Mars en daarna op 3,3° ten zuiden van Jupiter. Dit alles is te zien in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius.
  • Op 28 mei, de maansikkel is dan nog maar erg smal want we zitten net voor Nieuwe Maan, passeert de Maan op 0,3° ten zuiden van de planeet Uranus in het sterrenbeeld Ram – Aries.

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

De planeten in mei 2022

Mercurius

Mercurius is in het begin van de maand nog even waarneembaar ’s avonds zeer laag boven de horizon.

Venus

Venus is ochtendster en komt na het begin van de nautische schemering op. Venus bevindt zich laag boven de horizon.

Mars

Ook Mars komt rond het begin van de nautische schemering boven de horizon. De rode planeet blijft laag boven de horizon en is moeilijk waarneembaar. Eind mei staat de planeet in de buurt van Jupiter.

Jupiter

Jupiter is een ochtendobject en is kort voor zonsopkomst zichtbaar. In het begin van de maand staat de planeet in de buurt van Venus en aan het einde van de maand in de buurt van Mars.

Saturnus

Saturnus komt in de tweede helft van de nacht op en is aan de ochtendhemel te vinden. Aan het einde van de maand komt de planeet kort na middernacht op.

Uranus

Uranus is deze maand niet zichtbaar.

Neptunus

Neptunus is deze maand niet zichtbaar.

De sterrenhemel in mei 2022

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 mei 2021, 22 uur

Deze maand is het w-vormige sterrenbeeld Cassiopeia goed te herkennen. Het bevindt zich tussen de Poolster en de noordelijke horizon in. Op ongeveer gelijke hoogte maar dan in het noordwesten staat de ster Capella van het sterrenbeeld Voerman – Auriga.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon. De kaart geldt voor 15 mei 2021, 22 uur.

Boven de oostelijke horizon domineert de heldere ster Wega van het sterrenbeeld Lyra – Lier. Ook de sterrenbeelden Hercules en Ophiuchus – Slangendrager zijn te vinden boven de oostelijke horizon maar ze hebben een minder goed herkenbare vorm.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon. De kaart geldt voor 15 mei 2021, 22 uur.

Hoog in het zuidoosten staat de oranjerode ster Arcturus van het sterrenbeeld Ossenhoeder – Boötes. Ook in het zuiden de sterrenbeelden Maagd – Virgo en Raaf – Corvus.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon

De sterrenhemel boven de westelijke horizon
De sterrenhemel boven de westelijke horizon. De kaart geldt voor 15 mei 2021, 22 uur.

Aan het begin van de avond zijn de wintersterren Procyon van Canis Minor – Kleine Hond en Castor en Pollux van het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini nog goed te zien. Hoog in het zuidwesten het sterrenbeeld Leeuw – Leo met de heldere ster Regulus. Tussen Regulus en Procyon staat het sterrenbeeld Kreeft – Cancer en de kop van het sterrenbeeld Waterslang – Hydra. In het noordwesten bevindt zich het sterrenbeeld Voerman – Auriga met zijn heldere ster Capella.

De sterrenhemel boven je hoofd

Het sterrenbeeld Ursa Major – Grote Beer staat deze maand nagenoeg in het zenit. Zoek eens onder de steel van de pan naar twee parallel staande sterren. Dit is het sterrenbeeld Canes Venatici – Jachthonden.