De sterrenhemel van oktober 2020

Tiende maand of achtste maand?

Oktober is de tiende maand van het jaar in de Gregoriaanse kalender. In het Romeinse kalenderjaar was het de achtste maand, vandaar zijn naam. Octo betekent immers acht in het Latijn en tot 153 V.C. begon het jaar in maart. Tot in de 18de eeuw werd nog vaak de afkorting 8bris of 8ber gebruikt. 

Wijnmaand, zaaimaand of rozenkransmaand

Oktober wordt ook nog wijnmaand genoemd omwille van de druivenoogst die in deze maand volop aan de gang is. Een andere naam is zaaimaand omdat het winterkoren nu gezaaid wordt. Nog een naam voor oktober, minder bekend misschien, is rozenkransmaand. Op 7 oktober 1571 werd de overwinning op de Ottomanen tijdens de Slag bij Lepanto toegeschreven aan het bidden van de rozenkrans door alle soldaten, katholiek en niet katholiek.

De sterrenbeelden van oktober zijn Weegschaal en Schorpioen.

Weerspreuken

  •     Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn; maar is hij nat en koel, ’t is van een zachte winter ’t voorgevoel.
  •     Warme oktober dagen, februari vlagen.
  •     Blinkt oktober in zonnegoud, de winter volgt dan snel en koud.
  •     Brengt oktober veel vorst en wind, zo zijn januari en februari zeer mild.
  •     Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn.

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in oktober 2020

Volle Maan 1 oktober 2020 23:06
Laatste Kwartier 10 oktober 2020 04:41
Nieuwe Maan 16 oktober 2020 21:32
Eerste Kwartier 23 oktober 2020 15:24
Volle Maan 31 oktober 2020 15:51

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

De planeten in oktober 2020

Mercurius
Mercurius is alleen de laatste dagen te vinden kort voor zonsopkomst. Zoek de planeet laag boven de oostelijke horizon.

Venus
Venus is nog steeds als “ochtendster” waarneembaar in het oosten. De planeet komt nog steeds ongeveer 3 uur voor de Zon op.

Mars
Mars is nagenoeg de hele nacht waarneembaar. De planeet komt op 13 oktober in oppositie met de Zon.

Jupiter
Jupiter is in de avonduren nog waarneembaar maar de planeet staat erg laag boven de horizon en bovendien neemt de zichtbaarheid gedurende de maand verder af.

Saturnus
Saturnus is in de avonduren nog waarneembaar maar de planeet staat erg laag boven de horizon en bovendien neemt de zichtbaarheid gedurende de maand verder af.

Uranus
Uranus bevindt zich nog steeds in het sterrenbeeld ram – Aries. Gebruik een verrekijker of een kleine telescoop om de planeet te vinden. Uranus komt op 31 oktober in oppositie met de Zon.

Neptunus
Neptunus is nagenoeg de gehele nacht waarneembaar. De planeet bevindt zich in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius.

Meteoren

Tussen 2 oktober en 7 november zijn de Orioniden actief. Het maximum van de zwerm valt op 21 oktober. De radiant van deze meteorenzwerm bevindt zich tussen de heldere ster Betelgeuze van het sterrenbeeld Orion en het sterrenbeeld tweelingen in. De Orioniden stammen af van de komeet Halley. Verder zijn er deze maand ook enkele Tauriden te verwachten.

De sterrenhemel in oktober 2020

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

De sterrenhemel in het noorden
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

Het sterrenbeeld Grote Beer – Ursa Major staat laag boven de noordelijke horizon. Je kan de steelpan nu eenvoudig gebruiken om de Poolster te vinden. Links van de Kleine Beer – Ursa Minor bevindt zich het sterrenbeeld Draak – Draco. De kop van de draak staat hoog in het zuidwesten in de buurt van de ster Wega van het sterrenbeeld Lier – Lyra.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon

De sterrenhemel in het oosten
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

Cassiopeia staat hoog boven de oostelijke horizon. Onder Cassiopeia kunnen we de sterrenbeelden Perseus en Stier – Taurus zien. Als je de boog van Perseus volgt kom je bij de open sterrenhoop de Pleiaden uit. Onder de Pleiaden de oranjerode ster Arcturus van het sterrenbeeld Stier. Linksonder Perseus is de heldere ster Capella van het sterrenbeeld Voerman – Auriga te zien. Rechtsboven Perseus het sterrenbeeld Andromeda.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon

De sterrenhemel in het zuiden
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

Pal in het zuiden zien we het grote Herfstvierkant van het sterrenbeeld Pegasus. In het zuidoosten kunnen we de sterrenbeelden Vissen – Pisces en Walvis – Cetus zien. In het zuidwesten de sterrenbeelden Waterman – Aquarius en Steenbok – Capricornus. Laag in het zuiden staat een eenzame heldere ster. Dit is Fomalhaut van het sterrenbeeld Zuidervis – Piscis Austrinus.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon

De sterrenhemel in het westen
De sterrenhemel boven de westelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

Boven de westelijke horizon schitteren nog steeds de drie heldere sterren die de Zomerdriehoek vormen. Hoog in het westen het sterrenbeeld Andromeda met daaronder het sterrenbeeld Ram – Aries. Ook de grote, maar zwakke sterrenbeelden Vissen – Pisces en Walvis – Cetus zijn hier te vinden. In het zuidwesten het zwakke en grote sterrenbeeld Waterman – Aquarius.

De sterrenhemel boven je hoofd

Het sterrenbeeld Cassiopeia, herkenbaar aan zijn karakteristieke W-vorm, staat hoog aan de hemel. Ook Cepheus staat in de buurt van het zenit. Dit geldt ook voor de heldere ster Deneb van het sterrenbeeld Zwaan – Cygnus.