De sterrenhemel van oktober 2021

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in oktober 2021

MaanfaseDatumTijdAfstand tot de Aarde (km)
Nieuwe Maan6 oktober 202113:05371.570
Eerste Kwartier13 oktober 202105:27367.910
Volle Maan20 oktober 202116:57399.395
Laatste Kwartier28 oktober 202122:06395.849

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

  • 3 oktober, drie dagen voor Nieuwe Maan, passeert de Maan tussen de sterren Regulus en Algieba door. Dit is zichtbaar aan de ochtendhemel voor zonsopkomst. Beide sterren maken deel uit van het sterrenbeeld Leeuw – Leo.
  • 9 oktober bevindt de Maan zich 2,9° ten noorden van Venus.
  • 10 oktober passeert de Maan 4° ten noorden van de helderste ster Antares in het sterrenbeeld Schorpioen – Scorpius. Dit is vroeg in de avond laag boven de westelijke horizon zichtbaar.
  • 14 oktober passeert de Maan 3,9° ten zuiden van Saturnus en op 15 oktober op 4,1° ten zuiden van Jupiter. Beide planeten bevinden zich in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus.
  • 24 oktober kunnen we de Maan 6,40 te noorden van de ster Aldebaran n het sterrenbeeld Taurus – Stier zien.
  • 27 oktober passeert de Maan 3,0° ten zuiden van Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini.
  • 30 oktober bevindt de Maan zich 5,1° ten noorden van Regulus in het sterrenbeeld Leeuw – Leo.

De Jagersmaan

Op het noordelijk halfrond, in Europa, was oktober vroeger de maand waarin mensen zich voorbereiden op de komende winter. Ze gingen jagen, slachtten vee en conserveerden vlees voor voedsel. Hierdoor werd de Volle Maan in oktober bekend als de jagersmaan. Echter, iedere drie jaar viel de eerste Volle Maan na de herfstequinox niet in september maar vroeg in oktober. Die maan was dan ook de Oogstmaan.

In de Nieuwe Wereld, de Verenigde Staten, had men veel namen voor de Volle Maan in oktober. Veel van die namen waren gerelateerd aan de herfst zoals de “Bladeren Vallen Maan”, “Vallende Bladeren Maan” of gewoon “Herfstmaan”. De Alquinon in het noordoosten en de Grote Meren noemdnen deze maan de Witte Vorst op Gras Maan”. De Assiniboine van de Noordelike Vlaktes hadden er een heel andere naam voor: “Sluit zich bij beide zijden aan Maan”.

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

De planeten in oktober 2021

Mercurius

Mercurius is op 9 oktober in beneden conjunctie met de Zon. Op 25 oktober bereikt de planeet zijn grootste westelijke elongatie en behaalt dan een visuele helderheid van magnitude -0.6. Einde van de maand komt de planeet al voor het aanbreken van de astronomische schemering op. Zoek de planeet in de vroege ochtend laag boven de oostelijke horizon op.

Venus

Venus is kort na zonsondergang zichtbaar en gaat kort na het einde van de nautische schemering onder. Venus bevindt zich in de buurt van de ster Antares in het sterrenbeeld Schorpioen – Scorpius.

Mars

Mars is deze maand niet waarneembaar.

Jupiter

Jupiter staat tot einde van de maand boven de horizon en gaat rond middernacht onder. De planeet komt helaas niet erg ver boven de horizon uit. Jupiter heeft een helderheid van magnitude -2,5 tot -2.7, de planeet bevindt zich in het sterrenbeeld Capricornus – Steenbok.

Saturnus

Saturnus gaat al weer voor middernacht onder. De beringde planeet heeft een visuele helderheid van ongeveer magnitude 0,6. Saturnus bevindt zich in het sterrenbeeld Capricornus – Steenbok.

Uranus

Uranus is, weliswaar met behulp van minimaal een verrekijker, de gehele nacht te vinden in het sterrenbeeld Aries – ram. Uranus heeft een visuele helderheid van magnitude 5,7.

Neptunus

Neptunus bevindt zich in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius en is tot ver na middernacht waar te nemen. De planeet heeft een visuele helderheid van magnitude 7,8 en je hebt daarom een telescoop nodig om de planeet te kunnen vinden.

De sterrenhemel in oktober 2021

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

De sterrenhemel in het noorden
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

De Grote Beer – Ursa Major staat deze maand laag boven de horizon. De Kleine Beer – Ursa Minor wijst vanaf de Poolster richting de staart van de Grote Beer. Ertussen door slingert het grote, langgerekte sterrenbeeld Draak – Draco.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon

De sterrenhemel in het oosten
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

Laag in het zuidoosten is de heldere oranjerode ster Aldebaran van het sterrenbeeld Stier – Taurus te zien, Hoger boven de horizon de sterrenbeelden Ram – Aries en Perseus. Links van Aldebaran het sterrenbeeld Voerman – Auriga met de heldere ster Capella. Een heel stuk naar rechts vanuit Capella is de kop van het grote sterrenbeeld Walvis – Cetus te zien. Deze kop bestaat uit vijf sterren die niet heel erg helder zijn maar wel tot een duidelijke vijfhoek zijn te verbinden.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon

De sterrenhemel in het zuiden
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

Laag boven de horizon de ster Fomalhaut van het sterrenbeeld Zuidervis – Piscis Austrinus. Hoog aan de hemel het grote vierkant van het sterrenbeeld Pegasus. Links van dit vierkant strekt zich het sterrenbeeld Andromeda uit. Linksboven het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus bevinden zich de grote sterrenbeelden Vissen – Pisces en Waterman – Aquarius.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon

De sterrenhemel in het westen
De sterrenhemel boven de westelijke horizon. De kaart is gemaakt voor 15 oktober 22 uur.

De zomerdriehoek staat nog steeds hoog boven de westelijke horizon. Deze zomerdriehoek wordt gevormd door de heldere sterren Wega van de Lier – Lyra, Cygnus van de Zwaan – Cygnus en Altaïr van de Arend – Aquila.  Dichter bij de horizon de onopvallende sterrenbeelden Hercules en Slangendrager – Ophiuchus. Laag in het noordwesten zie je nog de boog sterren van de Noorderkroon – Corona Borealis en de bovenkant van het sterrenbeeld Ossenhoeder – Boötes.

De sterrenhemel boven je hoofd

Het sterrenbeeld Cassiopeia staat deze maand in het noordoosten, ongeveer in het zenit. Aan de andere kant  bevindt zich de heldere ster Deneb van de Zwaan – Cygnus maar ook het sterrenbeeld Cepheus staat deze maand heel hoog aan de hemel.