De sterrenhemel van september 2021

Op het noordelijk halfrond vindt op 22 september de herfstequinox plaats (de lente equinox voor bewoners van het zuidelijk halfrond). Op die dag kruist de Zon de hemelequator van noord naar zuid. Dit vindt plaats om 21:21 uur Nederlandse tijd als de Aarde 1,003773312 Astronomische Eenheden verwijderd is van de Zon. Dit komt overeen met 150.162.279 kilometer.

Geschiedenis

  • Op 13 september 1959 sloeg de Sovjet-Russische ruimtesonde Luna 2 te pletter op de Maan. Het was het eerste menselijke object dat het oppervlak van de Maan bereikte.
  • Op 24 september 1974 bracht de Luna 16 als eerste robotische missie materiaal van de Maan naar de Aarde. Het materiaal was afkomstig uit Mare Fecunditatis – de Zee der Vruchtbaarheid.
  • Op 21 september 2003 komt er een einde aan de missie van de Galileo ruimtesonde bij Jupiter. De ruimtesonde werd opzettelijk de atmosfeer van Jupiter ingestuurd en werd daar vernietigd.
  • Op 3 september 1976 maakte de ruimtesonde Viking 2 van de NASA een geslaagde landing op Utopia Planitia op Mars.

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in september 2021

Maanfase Datum Tijd Afstand tot de Aarde (km)
Nieuwe Maan 7 september 2021 02:52 379.856
Eerste Kwartier 13 september 2021 22:41 363.961
Volle Maan 21 september 2021 01:55 391.109
Laatste kwartier 29 september 2021 03:58 402.691

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

De “Mais”- of “Oogst”-maan

In Europa werd de Volle Maan van september meestal aangeduid als de “Oogst”-maan. Technisch gezien was het de eerste Volle Maan na de herfstequinox (dit jaar op 21 september). Deze Volle Maan val tin september maar eens in de drie jaar valt deze Volle Maan in oktober maar wordt dan ook de “Oogst”-maan genoemd. Deze Volle Maan wordt in Europa soms ook wel aangeduid als de “Koren”- of “Graan”-maan.

Voor de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika was deze Volle Maan belangrijk omdat dan de mais geoogst kon worden. Veel stammen hadden namen die naar mais verwezen voor de Volle Maan in september maar de Cheyenne noemden deze Volle Maan “de Maan als het begint te vriezen aan de rand van de rivier”.

  • Op 3 september passeert de Maan op 3,1° ten zuiden van de heldere ster Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini.
  • Twee dagen later, op 5 september zien we de maan voor het aanbreken van de ochtend 4,8° van noorden van Regulus, de helderste ster van het sterrenbeeld Leeuw – Leo.
  • Op 9 september, twee dagen na Nieuwe Maan, bevindt de zeer smalle maansikkel zich 5,9° te noorden van Spica. De ster is vermoedelijk in de avondschemering niet te vinden. De samenstand vindt plaats laag boven de horizon.
  • Op 10 september passeert de Maan 4,1° te noorden van Venus.
  • Op 17 en 18 september passeert de Maan eerst ten zuiden van Saturnus en een dag later ten zuiden van Jupiter. Beide planeten bevinden zich in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus.
  • Op 25 september passeert de Maan ten zuiden van de open sterrenhoop de Pleiaden in het sterrenbeeld Stier – Taurus.
  • Op 26 september passeert de Maan op 6,2° te noorden van Aldebaran, de helderste ster van het sterrenbeeld Stier – Taurus.
  • Op 30 september, een dag na het Laatste Kwartier, passeert de Maan 2,8° ten zuiden van de heldere ster Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen – Gemini.

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

De planeten in december 2020

Mercurius

Mercurius bevindt zich deze maand te dicht bij de Zon en is derhalve niet waarneembaar. Op 14 september heeft de planeet zijn grootste elongatie ten opzichte van de Zon maar staat te laag om gezien te kunnen worden.

Venus

Venus bevindt zich aan het begin van de maand in de buurt van Spica in het sterrenbeeld Maagd – Virgo maar ook dichtbij de Zon. Gedurende de maand komt de planeet hoger boven de horizon maar ze blijft lastig waarneembaar kort na zonsondergang.

Mars

Mars bevindt zich deze maand te dichtbij de Zon en is niet waarneembaar.

Jupiter

Jupiter heeft deze maand een helderheid van magnitude -2,7 tot -2,9. De planeet bevindt  zich in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus en is nog steeds aan zijn retrograde beweging bezig.

Saturnus

Ook Saturnus bevindt zich in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus. De planeet heeft een helderheid van magnitude 0,3 tot 0,5. Ook Saturnus is bezig met zijn retrograde beweging ten opzichte van de sterren.

Uranus

Uranus bevindt zich in het sterrenbeeld Ram – Aries. De planeet heeft een helderheid van magnitude 5,7 en is onder heel goede omstandigheden met het blote oog zichtbaar.

Neptunus

Neptunus bevindt zich in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius. De planeet heeft een visuele helderheid van magnitude 7,8 en is daarom niet met het blote oog zichtbaar. Op 14 september komt de planeet in oppositie en is daarna dus de gehele nacht waarneembaar.

Meteoren

Deze maand zijn er twee kleine meteorenzwermen actief. De eerste is de alpha Aurigiden. Deze meteorenzwerm is actief vanaf 28 augustus en eindigt omstreeks 5 september. De meteorenzwerm heeft vermoedelijk twee pieken: eentje eind augustus en de tweede op 1 september. Er zijn dan slechts enkele meteoren per uur zichtbaar. Deze meteorenzwerm wordt veroorzaakt door de komeet C/1911 N1 Kiess.

De tweede meteorenzwerm van deze maand is de Zuidelijke Tauriden. Deze zwerm is actief tussen 10 september en 20 november. De piek van de Zuidelijke Tauriden ligt in oktober.

De sterrenhemel in september 2021

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

In het noordoosten is het sterrenbeeld Voerman – Auriga met zijn heldere ster Capella te vinden.  In het noordwesten staan de sterren van de Grote Beer – Ursa Major laag boven de horizon. In het noordoosten staan de sterrenbeelden Perseus en Cassiopeia hoog aan de hemel.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon

De sterrenhemel boven de oorstelijke horizon
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

Het grote vierkant van Pegasus bevindt zich hoog aan de hemel. Links van Pegasus strekt het sterrenbeelden Andromeda zich uit. Linksonder Pegasus het grote v-vormige sterrenbeeld Vissen – Pisces. Vissen bevat geen heldere sterren en vanwege de grootte is het wat lastiger te herkennen. Onder Andromeda zijn op een donkere nacht ook de sterrenbeelden Ram – Aries en Driehoek – Triangulum te zien.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon

e sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

Aan de zuidelijke hemel, laag boven de horizon, zijn nog de sterren van de Steenbok – Capricornus te zien. Ook het sterrenbeeld Waterman – Aquarius staat in het zuiden. In het zuidwesten gaan de sterren van de Boogschutter – Sagittarius in de loop van de maand onder. In het zuidoosten is laag boven de horizon de heldere ster Fomalhaut van het sterrenbeeld Zuidervis – Piscis Austrinus zichtbaar. De zomerdriehoek staat hoog in het zuidwesten.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon

De sterrenhemel boven de westelijke horizon
De sterrenhemel boven de westelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

In het noordwesten is laag boven de horizon nog de ster Arcturus van het sterrenbeeld Ossenhoeder – Boötes te zien. De kop van het sterrenbeeld Slang – Serpens staat precies in het westen. Schuin boven de Slang bevindt zich de boog sterren van de Noorderkroon – Corona Borealis en nog hoger aan de hemel het grote sterrenbeeld Hercules. In het zuidwesten is ook nog het sterrenbeeld Slangendrager – Ophiuchus te zien.

De sterrenhemel boven je hoofd

Deneb, de heldere ster van het sterrenbeeld Zwaan – Cygnus staat bijna in het zenit. Het kruis dat kenmerkend is voor het sterrenbeeld is goed herkenbaar. Vlak bij Deneb staat ook het huisvormige sterrenbeeld Cepheus dat deze maand op zijn kop lijkt te staan dus met het dak naar beneden.