De sterrenhemel van september 2022

Op 23 september 2022 vindt op het noordelijk halfrond de herfstequinox plaats. De Zon beweegt zich dan in het westelijke deel van het sterrenbeeld Maagd – Virgo beneden de hemelequator. Dit zal om 03:03 uur Nederlandse tijd zijn. Deze maand komen er ook twee planeten en een asteroïde in oppositie.

Geschiedenis

  • 5 september 1977 – Voyager 1 wordt gelanceerd. De ruimtesonde bestudeerde Jupiter, Saturnus en zijn grootste maan Titan. Voyager 1 werd de eerste ruimtesonde die het heliosfeer verliet en de interstellaire ruimte betrad.
  • 24 september 2023 – naar verwachting levert de OSIRIS-Rex ruimtesonde het verzamelde materiaal van de asteroïde 11955 Bennu af op Aarde.

Kaart van de actuele sterrenhemel

De positie van de kaart is voor Geleen, de huidige thuisbasis van Kuuke, maar de kaart is ook goed bruikbaar voor andere delen van Nederland.

Gebruik:

  • Klik op de datum/tijd om deze te veranderen
  • Klik op de coördinaten om een andere locatie te kiezen
  • Klik en sleep op de kaart om een ander deel van de sterrenhemel te bekijken
  • Klik op de kaart en druk dan op ? op je toetsenbord om een lijst te krijgen met alle commando’s die je m.b.v. het toetsenbord kan uitvoeren

Waarnemen

De Maan in september 2022

MaanfaseDatumTijdAfstand tot de Aarde (km)
Eerste kwartier3 september 202220:09366.564
Volle Maan10 september 202211:59373.330
Laatste kwartier17 september 202223:52403.800
Nieuwe Maan25 september 202223:54388.940
Tabel 1 – Maanfases

Zie ook Kuuke’s Maan kalender

  • 3 september – de Maan bevindt zich 2.5° ten noorden van de ster Antares in het sterrenbeeld Schorpioen. De Maan is in zijn Eerste Kwartier.
  • 8 september  – de maan passeert 3° ten zuiden van Saturnus.
  • 11 september – de Maan komt tot op 1,8° ten zuiden van Jupiter. Het is dan ook 1 dag na Volle Maan.
  • 17 september – de Maan is 3,6° ten noorden van Mars. Het is net voor Laatste Kwartier.
  • 20 september – de Maan is 1,9° ten zuiden van de ster Pollux in het sterrenbeeld Tweelingen.
  • 25 september – de Maan is in de buurt van de planeet Venus. Dit is kort voor zonsopkomst laag boven de horizon te zien.
  • 30 september – de Maan passeert 2,3° ten noorden van Antares in het sterrenbeeld Schorpioen.

De Oogstmaan

In Europa werd de Volle Maan in september algemeen de oogstmaan genoemd. Technisch gesproken was dit de eerste Volle Maan na de herfstequinox (die dit jaar op 23 september valt). Over het algemeen valt deze Volle Maan in september maar eens in de drie jaar valt deze Volle Maan in oktober. De term “Oogstmaan” was de enige naam die bepaald werd door de equinox.

Voor bewoners van Noord Amerika was september ene belangrijke maand want dan was de mais rijp om te oogsten. Veel stammen hadden namen voor de Volle Maan die refereerden aan mais. Zoals de Mais Maker Maan van de Abenaki in het noordelijk deel van Maine en “Midden Maan tussen oogst en eten mais” van de Algonquin in het noordoosten en het gebeid van de Grote Meren. Voor de Cheyenne van de Grote Vlaktes was het de “Maan als de randen van de rivieren beginnen te bevriezen”.

Zichtbaarheid van het International Space Station

De volgende link geeft je een tabel voor de zichtbaarheid van het International Space Station (externe link, opent in nieuw venster, NASA-website) voor de komende dagen. De gegeven tijden gelden strikt genomen voor Maastricht.

De planeten in september 2022

Mercurius

Mercurius bevindt zich te dicht bij de Zon om waar te nemen. De planeet komt op 23 september in benedenconjunctie. De planeet verschijnt pas tegen het einde van de maand weer en is dan kort voor zonsopkomst te vinden.

Venus

Ook Venus bevindt zich dicht bij de Zon maar is aan het begin van de maand mogelijk nog kort voor zonsopkomst te vinden boven de oostelijke horizon.

Mars

Mars beweegt zich oostwaarts in het sterrenbeeld Stier – Taurus. De helderheid neemt gedurende de maand toe van magnitude -0,1 tot -0,6. Aan het begin van de maand komt de planeet pas na middernacht boven de horizon, aan het eind van de maand is dat al rond 22 uur.

Jupiter

Jupiter komt op 26 september in oppositie met de Zon en is daarna de gehele nacht waarneembaar. De planeet bevindt zich in het sterrenbeeld Vissen – Pisces. Jupiter heeft een visuele helderheid van magnitude -2,9.

Saturnus

Saturnus verblijft nog steeds in het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus. De beringde planeet heeft een visuele helderheid van magnitude 0,4. De planeet komt aan het begin van de maand na middernacht op en aan het einde van de maand omstreeks 22 uur.

Uranus

Uranus bevindt zich in het sterrenbeeld Ram – Aries en heeft een helderheid van magnitude 5,8. Ook Uranus staat aan het einde van de maand al omstreeks 22 uur boven de horizon.

Neptunus

Neptunus komt op 16 september in oppositie met de Zon en is daarna de gehele nacht waarneembaar. De planeet heeft een visuele helderheid van magnitude 7,8 en bevindt zich in het sterrenbeeld Waterman – Aquarius.

Meteoren

Er is deze maand weinig meteorenactiviteit. Alleen de alpha-Aurigiden, een kleine noordelijke meteorenzwerm met twee pieken, zijn actief. De eerste en belangrijkste piek vindt plaats op 1 september. We hebben last van storend maanlicht want het is een paar dagen voor Eerste Kwartier (3 september). Tijdens een maximum kan er een ZHR bereikt worden van 5-6 meteoren per uur. Dat zijn er niet veel maar de meteoren zijn vaak wel opvallend helder en relatief gemakkelijk te fotograferen. De activiteit van deze zwerm kan doorgaan tot in oktober.

De Zuidelijke Tauriden begint op 10 september en gaat door tot ongeveer 20 november. Het maximum valt op 10/11 oktober. De activiteit begint en piekt dit jaar rond Volle Maan. Tijdens een maximum zijn er 5-6 meteoren per uur zichtbaar en ook dit zijn vaak heldere vuurballen.

De sterrenhemel in september 2022

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon

De sterrenhemel boven de noordelijke horizon
De sterrenhemel boven de noordelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

Laag boven de noordoostelijke horizon vinden we deze maand het sterrenbeeld Grote Beer – Ursa Major. In het noordoosten is het sterrenbeeld Voerman – Auriga te vinden met hoog daarboven de sterrenbeelden Perseus en Cassiopeia. Links van de Poolster het sterrenbeeld Kleine Beer – Ursa Minor. hoog aan de hemel.

De sterrenhemel boven de oostelijke horizon

De sterrenhemel boven de oorstelijke horizon
De sterrenhemel boven de oostelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

De sterrenbeelden Andromeda, Perseus en Pegasus staan alle drie hoog boven de oostelijke horizon. Ook het sterrenbeeld Ram – Aries en het sterrenbeeld Vissen – Pisces bevinden zich boven de oostelijke horizon.

De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon

e sterrenhemel boven de zuidelijke horizon
De sterrenhemel boven de zuidelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

In het zuidwesten zijn de sterren van de Zomerdriehoek te vinden. Als je een denkbeeldige lijn van de sterren Wega naar Altaïr trekt dan wijst die naar het sterrenbeeld Steenbok – Capricornus. Linksonder de Steenbok bevindt zich het sterrenbeeld Waterman – Aquarius en daar weer onder kunnen we de heldere ster Fomalhaut van het sterrenbeeld Zuidervis – Pisces Austrinus zien.

De sterrenhemel boven de westelijke horizon

De sterrenhemel boven de westelijke horizon
De sterrenhemel boven de westelijke horizon in september omstreeks 22 uur.

In het westen zien we deze maand de sterrenbeelden Slangendrager – Ophiuchus, Slang – Serpens, Hercules, de Noorderkroon – Corona Borealis en de Ossenhoeder – Boötes. Het zijn allemaal geen opvallende sterrenbeelden die het beste tijdens een donkere maanloze nacht bekeken kunnen worden.

De sterrenhemel boven je hoofd

Deze maand staat het sterrenbeeld Zwaan – Cygnus erg hoog aan de hemel. Tussen de heldere ster Deneb van het sterrenbeeld Zwaan en de Poolster is het sterrenbeeld Cepheus te vinden. Dit sterrenbeeld bevat geen erg heldere sterren maar het is wel gemakkelijk te herkennen omdat het de vorm van een huis heeft.