De Tauriden in 2019

De radiant van de Tauriden
De radiant van de Noordelijke Tauriden bevindt zich in de buurt van de open sterrenhoop de Pleiaden.

De Tauriden zijn geen rijke meteorenzwerm maar ze vertonen wel vaak heldere vuurballen die langs de hemel schieten. Waarnemers aan het noordelijk halfrond en het zuidelijk halfrond hebben ieder hun eigen maximum. Er is altijd wat spreiding in de geschatte datums en dat komt doordat er slechts enkele meteoren per uur zichtbaar zullen zijn.

Wanneer zijn de Tauriden het beste zichtbaar?

In 2019 hebben de Zuidelijke Tauriden (die aan het zuidelijk halfrond zichtbaar zijn) hun maximum in de nacht van 9 op 10 oktober en de Noordelijke Tauriden (die aan het noordelijk halfrond zichtbaar zijn) in de nacht van 6 op 7 november.

Het maximum van de Tauriden valt om 7 uur in de ochtend maar dan begint het al te schemeren. Omstreeks 01:0 uur staat de radiant op zijn hoogste punt aan de sterrenhemel. De Maan is voor ongeveer 75% verlicht en zal flink storen. Gelukkig gaat de Maan omstreeks 01:30 uur onder.

De Tauriden vertonen heel vaak vuurballen, dit zijn hele heldere meteoren die een nalichtend spoor kunnen hebben dat verschillende seconden zichtbaar is.

Komeet Encke

De Tauriden worden geassocieerd met komeet Encke. Deze komeet laat tijdens zijn reis om de Zon een spoor van materie achter in zijn baan. In sommige jaren, als Jupiter in de buurt komt van dit kometenspoor dan kan de zwaartekracht van de reuzenplaneet er voor zorgen dat er meer stof richting de Aarde komt. Er zijn dan meer meteoren zichtbaar, dit wordt door astronomen een “uitbarsting” genoemd.

De meeste meteorenzwermen zijn afkomstig van kleine fragmenten die in de atmosfeer van de Aarde verbranden maar berekeningen hebben aangetoond dat de deeltjes van de komeet Encke meteoren kan produceren die de reis naar de grond kunnen overleven. Dergelijke meteorieten zijn echter nog nooit gevonden. Niemand weet dus hoe groot een Tauride meteoriet zou zijn.

Omdat Tauriden niet bepaald talrijk zijn kan het lastig zijn om ze te onderscheiden van de sporadische meteoren waarvan je er iedere nacht wel een paar van kan zien. Alleen de radiant verraadt dan dat je met een Tauride hebt te maken.

Waar moet je kijken?

De Tauriden zijn nagenoeg overal op Aarde zichtbaar, alleen aan de zuidpool zie je ze niet. De lijken allemaal uit het sterrenbeeld Taurus – Stier te komen. Om dit sterrenbeeld te vinden zoek je eerst het sterrenbeeld Orion op en van daaruit ga je richting noordoosten tot je bij een heldere rode ster komt. Deze ster heet Aldebaran en ze is het oog van de stier.

Maar je moet niet rechtstreeks naar de Stier kijken: de vallende sterren zijn overal aan de sterrenhemel zichtbaar dus kijk naar de omliggende sterrenbeelden. Meteoren dicht bij de radiant hebben namelijk kortere sporen en zijn lastiger te zien. Als je alleen naar de Stier kijkt dan mis je de vallende sterren met de mooiste nalichtende sporen.

Door wat worden de Tauriden veroorzaakt?

De Tauriden zijn afkomstig van de komeet 2P/Encke. Dit is een kort-periodieke komeet die met een periode van 3,3 jaar om de Zon draait. De komeet werd op 10 januari 1786 door Pierre Mechain voor het eerst gezien en werd in 1819 door de Duitse astronoom Johann Franz Encke als een periodieke komeet herkend. Komeet Encke is de komeet met de kleinste bekende omloop om de Zon.

Tijdens zijn beweging rond de Zon verliest de komeet materiaal en dit materiaal noemen we meteoroïden. Als deze komeetdeeltjes de atmosfeer van de Aarde raken noemen we ze meteoren. Als gevolg van de wrijving met de atmosfeer worden ze gloeiend heet en verbranden ze. Heel af en toe zijn de meteoren groot genoeg dat ze de grond halen. De deeltjes die de grond hebben gehaald noemen we meteorieten.

Hoe te kijken?

Je hebt geen speciale apparatuur nodig om naar een meteorenzwerm te kijken. Zoek een gebied op waar je weinig tot geen last hebt van omgevingslicht. Neem een gemakkelijke tuinstoel mee zodat je omhoog kan kijken. Beperk je niet tot een bepaald gebied aan de sterrenhemel. Kijk niet rechtstreeks naar de radiant want dan zie je vermoedelijk minder meteoren dan wanneer je in tegenovergestelde richting kijkt.

 

Eerste publicatie: 2 november 2019




%d bloggers liken dit: