De Tauriden in 2021

De radiant van de Tauriden
De radiant van de Noordelijke Tauriden bevindt zich in de buurt van de open sterrenhoop de Pleiaden.

De Tauriden zijn een meteorenzwerm die jaarlijks in november zichtbaar is. Het is geen grote meteorenzwerm, tijdens een maximum zijn er ongeveer 6 meteoren per uur zichtbaar. Als je het niet weet is de kans groot dat je deze meteorenzwerm, die zich boven je hoofd afspeelt, volledig mist.

Toch zijn de Tauriden interessant want ze kunnen af en toe zeer heldere vuurballen produceren.

Een typische meteoor wordt geproduceerd als een klein stofdeeltje, met de grootte van bijvoorbeeld een graankorrel, in de atmosfeer van de Aarde verbrand. Dit gaat zo snel dat ze vaak in een knipoog weer zijn verdwenen. Een vuurbal daarentegen wordt door wat grotere objecten geproduceerd. Dit zijn puindeeltjes met de grootte van een pinda of een druif die in de atmosfeer verbranden.

Deze vuurballen zijn ook veel langzamer dan de normale meteoren. Bovendien vlammen ze vaak nog enkele keren op voordat ze helemaal uitdoven. Sommige vuurballen zijn zo helder dat ze schaduwen kunnen werpen en een rookspoor achterlaten dat verschillende minuten zichtbaar is alvorens het verdwijnt.

Door wat worden de Tauriden veroorzaakt?

Meteorenzwermen treden op als de Aarde zich door een stroom van ruimtestof beweegt dat door een komeet in zijn baan is achtergelaten. In het geval van de Tauriden is dat de komeet 2P/Encke. Deze komeet heeft een doorsnede van ongeveer 2,4 kilometer en draait met een periode van 3,3 jaar om de Zon heen.

Iedere keer als de komeet dat doet laat hij wat vers stof achter en als de Aarde door een wat dichter gedeelte van dit spoor beweegt dan krijgen we meer meteoren en vuurballen te zien dan gebruikelijk. Dit gebeurde bijvoorbeeld in 2005 en 2015. Het suggereert een cyclus van 10 jaar en het zou betekenen dat we in 2025 een opleving van de Tauriden zouden kunnen verwachten. Vuurballen kunnen we overigens ieder jaar zien, daarvoor hoeven we niet te wachten tot 2025.

Hoe nemen we de Tauriden waar?

Meteorenzwermen vereisen geen optische hulpmiddelen, je hebt voldoende aan je ogen. Telescopen en verrekijkers zijn bij het waarnemen van meteoren nutteloze instrumenten. Meteoren verschijn kriskras aan de sterrenhemel en bewegen veel te snel om met instrumenten te kunnen volgen.

Je kan natuurlijk Tauriden gaan kijken vanuit je achtertuin maar het is beter een plek op te zoeken die vrij is van storend omgevingslicht. Voor je echt gaat waarnemen moet je je ogen ongeveer een half uur aan de donkerte laten wennen. Daarna is het wachten op je eerste meteoor.

Het waarnemen van meteorenzwermen, en dan in het bijzonder meteorenzwermen met een lage activiteit zoals de Tauriden, vereist een flinke portie geduld. Zoek een comfortabele plek op, kleed je warm aan en zorg eventueel voor wat aangenaam gezelschap om de tijd te breken. Er kunnen grote tussenpozen zitten tussen de opeenvolgende meteoren.

De Tauriden hebben hun naam te danken aan het feit dat ze allemaal uit het sterrenbeeld Taurus – Stier lijken te komen. Om dit sterrenbeeld te kijken zoek je oostwaarts naar het opvallende sterrenbeeld Orion. Dit bevindt zich nu nog laag aan de sterrenhemel. Gebruik de drie gordelsterren als wegwijzer en volg de lijn van deze sterren richting rechtsboven tot je bij een V-vorm van sterren komt. Dit is de open sterrenhoop de Hyaden die de hoorns van de Stier vormen. Nog een beetje verder zie je een klontje sterren. Dit is de open sterrenhoop de Pleiaden. De Tauriden lijken allemaal uit een punt beneden de Pleiaden te komen.

Wanneer zijn de Tauriden op zijn best?

Dit jaar bereiken de Tauriden hun maximum in de nacht van 5 op 6 november. Maar wellicht zie je in de nachten ervoor en erna ook al enkele meteoren. Dit jaar hebben we geen last van de Maan die voor ongeveer 7% is verlicht. Hierdoor verdwijnen de zwakste meteoren niet in het maanlicht maar de heldere vuurballen moeten zichtbaar zijn. Om omstreeks 1 uur staat de radiant op zijn hoogste punt, op ongeveer 55° boven de horizon.

Eerste publicatie: 1 november 2021
Bron: space.com