Mars Express krijgt grote software update

Europa’s Mars Express instrument om naar water te zoeken krijgt een upgrade. Bijna 20 jaar na de lancering voelt het alsof er een nieuw instrument is geplaatst.

Mars Express - artist impressie
Artist impressie van de Mars Express in een baan om de rode planeet. Door NASA/JPL/Corby WastePubliek domein,

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA geeft de Mars Express een software upgrade zodat de ruimtesonde gedetailleerder onder het oppervlak van Mars en zijn maan Phobos kan kijken

De Mars Express draait sinds december 2003 om de rode planeet heen en bestudeert de atmosfeer, maakt opnames van het oppervlak en brengt dit oppervlak gedetailleerd in kaart. Daarnaast kijkt de ruimtesonde met een van zijn instrumenten onder het oppervlak en zoekt daar naar signalen van water. Het MARSIS-instrument (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionospheric Sounding), waarmee in 2018 bewijs werd geleverd voor een zoutmeer op een diepte van 1,5 kilometer in het ijs van het zuidpoolgebied, krijgt een grote upgrade waarmee de resolutie en de mogelijkheden om naar water te zoeken worden verbeterd.

Wetenschappers zeggen dat het is als het krijgen van een gloednieuw instrument aan boord van de Mars Express bijna 20 jaar na zijn lancering.

MARSIS wordt bedreven door het Italiaanse Instituto Nazionale di Astrofisica (INAF). Het maakt gebruik van een 40 meter lange antenne om laagfrequente radiosignalen naar Mars te weerkaatsen en reflecties van beneden het oppervlak op te vangen. Wetenschappers kunnen die gegevens gebruiken om onderscheid te maken tussen verschillende lagen, zoals ijs, grond, gesteente en water.

De updates zorgen voor een verbetering van de signaalontvangst en de ingebouwde dataverwerking. Dit betekent dat de computer van het instrument onnodige data kan weggooien om geheugen vrij te maken. Het nieuwe proces zal de hoeveelheid en kwaliteit van wetenschappelijke gegevens die vanuit MARSIS naar de Aarde worden gestuurd, vergroten en mogelijk meer inzicht in fascinerende gebieden mogelijk maken dan voorheen.

Hoewel het MARSIS-team ervan overtuigd is dat het upgradewerk de moeite waard zal zijn was het een uitdaging om de software van het instrument aan te passen aan de nieuwe wetenschappelijke doelen.

De programmeurs stonden voor een aantal uitdagingen om de prestaties van MARSIS te verbeteren. Dit had o.a. te maken met het feit dat de MARSIS-software meer dan 20 jaar geleden oorspronkelijk werd ontworpen in een ontwikkelomgeving op basis van Microsoft Windows 98.

Wetenschappers staan nu te popelen om een proefrit te maken met de upgrade. Er zijn veel regio’s in de buurt van de zuidpool van Mars waar men mogelijk al signalen van vloeibaar water heeft gezien maar die zijn verkregen op een veel lagere resolutie. De nieuwe software zal hun helpen deze regio’s sneller en uitgebreider in hoge resolutie te bestuderen en te bevestigen of ze de thuisbasis zijn van nieuwe waterbronnen op Mars.

Eerste publicatie: 24 juni 2022
Bron: ESA