Racende asteroïde gevonden

De baan van asteroïde 2019AQ3 om de Zon
In dit diagram is de baan van 2019 AQ3 weergegeven. Het object heeft het kleinste jaar van alle bekende asteroïden. De baan periode bedraagt 165 dagen. Credit: NASA/JPL-Caltech.

Astronomen hebben een asteroïde gevonden die in slechts 165 dagen om de Zon heen draait. Volgens de astronomen die het object hebben ontdekt is dit het kortste jaar voor een asteroïde. De asteroïde is 2019AQ3 gedoopt zou een lid kunnen zijn van een grote en nog nauwelijks bekende groep asteroïden die zich redelijk dicht bij de Zon in de binnenste delen van het zonnestelsel bevinden.

De ontdekking is gedaan door een team onder leiding van Quanzhi Ye van het Infrared Processing and Analysis Center (IPAC) dat deel uitmaakt van het California Institute of Technology (CalTech) in Pasadena. Het object draait nagenoeg volledig binnen de baan van Venus om de Zon.

Volgens de onderzoekers is de baan van 2019 AQ3 niet de snelste van een object in ons zonnestelsel want de planeet Mercurius draait iedere 88 dagen om de Zon. Maar het stuk ruimtepuin is wel uniek.

2019 AQ3 werd op 4 januari 2019 ontdekt op opnames die waren gemaakt met de Zwicky Transient Facility (ZTF). Dit is een speciale camera die de sterrenhemel in de gaten houdt en die is gemonteerd op de 122 cm grote Samuel Oshin Telescoop. Deze telescoop staat opgesteld op de Mount Palomar sterrenwacht in het zuiden van Californië.

De ZTF is in maart 2018 in gebruik genomen. Het instrument scant iedere drie dagen de volledige zichtbare noordelijke sterrenhemel af. De camera is uitgerust met een groothoeklens en de snelle scans maken het een geschikt instrument voor het opsporen van supernova’s, asteroïden en andere tijdelijke astronomische gebeurtenissen en objecten.

Sinds de ingebruikname heeft de ZTF al 60 nieuwe aardscheerders gevonden. Aardscheerders zijn asteroïden die relatief dicht bij de Aarde kunnen komen.

De ontdekking van 2019 AQ3 is gemeld bij het Minor Planet Center van de Internationale Astronomische Unie. Deze organisatie is verantwoordelijk voor het verzamelen en coördineren van gegevens asteroïden en kometen in ons zonnestelsel.

Op 6 en 7 januari 2019 werd 2019 AQ3 met behulp van verschillende telescopen bestudeerd. Ook werden de archieven er op na geplozen en daarin ontdekte men dat de Pan-STARRS (Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System) op Hawaii het object ook al in 2015 had gefotografeerd.

Door alle beschikbare informatie bij elkaar te zetten kon men de baan van 2019 AQ3 berekenen. Daaruit bleek dat het object in een elliptische baan om de Zon draait waarbij de dichtste nadering tot de Zon binnen de baan van Mercurius ligt en het meest verre punt van de baan zich net voorbij de baan van Venus bevindt. De baan van 2019 AQ3 maakt daarbij ook nog eens een hoek ten opzichte van het baanvlak van de Aarde en de andere planeten in het zonnestelsel.

Het lijkt erop dat 2019 AQ3 deel uitmaakt van de Atira (ook bekend als de Apohele) -groep van asteroïden. Dit zijn asteroïden met een baan binnen de baan van de Aarde. Tot nu toe behoren ongeveer 20 van de in totaal 800.000 bekende asteroïden tot deze groep.

De herkomst van deze Atira-groep is onbekend. Astronomen hopen de asteroïden te kunnen gebruiken voor het testen en verbeteren van hun modellen over het ontstaan en de geschiedenis van ons zonnestelsel.

Er bestaan vermoedelijk veel meer Atira-asteroïden en vooral die objecten die dichtbij de Aarde kunnen komen zouden een gevaar op kunnen leveren. Deze objecten komen namelijk uit de richting van de Zon, we zien ze dus niet aankomen.

2019 AQQ3 levert overigens geen gevaar op voor de Aarde. De dichtste nadering tot de Aarde bedraagt ongeveer 35,4 miljoen kilometer.

De grootte van 2019 AQ3 is nog niet bekend maar de eerste waarnemingen wijzen op een doorsnede van ongeveer 1,6 kilometer. Als dat klopt dan behoort 2019 AQ3 meteen ook tot de grotere Atira’s die momenteel bekend zijn.

Volgens de onderzoekers is 2019 AQ3 in vele opzichten dus een hele aparte asteroïde.

 

Eerste publicatie: 9 februari 2019