De Japanse H-IIA en H-IIB-raketten

De Japanse H-IIA raket
Lancering van een Japanse H-IIA raket vanaf de lanceerbasis Tanegashima.

 De H-IIA en H-IIB zijn draagraketten die door het Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) worden gebruikt om satellieten en andere ruimtesondes te lanceren. De raketten worden uitgebaat door Mitsubishi Industries en de lanceringen vinden plaats vanaf het Tanegashima Space Center in Japan.

Beide raketten zijn doorontwikkelingen van de H-11 raket bedoeld om de betrouwbaarheid te verhogen en de kosten te verlagen. De H-IIA werd voor het eerst in 2001 gelanceerd, van deze raket bestaan twee varianten. De H-IIB werd in 2009 voor het eerst gelanceerd.

De Akatsuki die de planeet venus bestudeerd is met een H-IIA gelanceerd en ook de Selene (bestudeerde de Maan0 en de Hayabusa2 die op weg is naar de asteroïde Ryugu en materiaal naar de Aarde terug moet brengen, werden met een H-IIA gelanceerd. De H-IIB is ontworpen om vrachtcapsules te lanceren naar het International Space Station.

JAXA werkt momenteel aan verbeteringen van de H-IIA die bedoeld zijn om zwaardere satellieten in een geostationaire baan te kunnen brengen en een verdere verlaging van de lanceerkosten. Ook wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van de H-III die in 2020 voor het eerst gelanceerd moet worden. De H-III zal nog zwaardere vrachten in een geostationaire baan moeten kunnen brengen.

Kenmerken van de H-IIA

  • Hoogte: 53 meter
  • Aantal trappen: 2
  • Brandstof: vloeibare zuurstof en vloeibare waterstof voor de eerste twee trappen en vaste brandstof bestaande uit polybutadieen composiet voor de booster en de strap-on boosters.
  • Capaciteit: 4000 kilogram in een geostationaire baan en 10.000 kilogram in een lage aardbaan.

Kenmerken van de H-IIIB

  • Hoogte: 56,6 meter
  • Aantal trappen: 2
  • Brandstof: vloeibare zuurstof en vloeibare waterstof voor de eerste en de tweede trap en een composiet van polybutadieen als vaste brandstof voor de booster.
  • Capaciteit: 8000 kilogram in een geostationaire baan en 16.500 kilogram tot een hoogte van 350 tot 460 kilometer.

Lanceringen

De eerste H-IIA werd op 29 augustus 2001 gelanceerd. Met deze lanceringen werden de Japanse satellieten VEP 2 en LRE in een baan om de Aarde gebracht.

Op 23 november 2003 mislukte de lancering van een H-IIA doordat er een lek optrad in de vaste brandstofraket.

Op 14 september 2007 werd de Selene/Kaguya-missie met behulp van een H-IIA gelanceerd. De Selene draaide bijna 2 jaar om de Maan en maakte op 10 juni 2009 een geplande crash op de Maan. Er werd tijdens de missie een zwaartekrachtskaart van de achterzijde van de Maan gemaakt en er werden topografische kaarten gemaakt die Google gebruikte voor zijn Google Moon 3D website.

De eerste H-IIB raket werd op 11 september 2009 gelanceerd. Er werd een nuttige lading naar het International Space Station gebracht. De H-IIB werd ook gebruikt om de H-II Transfer Vehicles te lanceren (HTV’s). De laatste HTV werd in februari 2017 gelanceerd. Alle HTV-missies verliepen volgens plan.

Op 20 mei 2010 lanceerde een H-II raket de Akatsuki missie die bedoeld was om Venus te gaan bestuderen. De Akatsuki kwam als gevolg van problemen met de hoofdmotor niet in de beoogde baan om Venus terecht maar draaide vijf jaar lang om de Zon heen. In december 2015 slaagden Japanse ingenieurs erin om de Akatsuki toch in een baan om Venus te krijgen.

Op 3 december 2014 lanceerde een H-IIA raket de Hayabusa2. Deze ruimtesonde is onderweg om monsters verzamelen van de asteroïde 162173 Ryugu. Het is de opvolger van de Hayabusa missie die in 2010 na veel problemen toch succesvol werd afgesloten.

Op 24 november 2015 maakte een H-IIA de eerste commerciële lancering. Toen werd de Canadese Telstar 12V communicatiesatelliet in een baan om de Aarde gebracht. De H-IIA maakte voor de gelegenheid gebruik van een verbeterde tweede trap.

Meer leren:

 

Eerste publicatie: 23 juni 2018
Bron: space.com