De Vergelijking van Drake

De Vergelijking van Drake oftewel het schatten van de kansen op het vinden van buitenaards leven.

De Vergelijking van Drake wordt gebruikt voor het schatten van het aantal beschavingen in het heelal die kunnen communiceren, oftewel de kansen op het vinden van buitenaards leven.

De vergelijking werd in 1961 opgesteld door de Amerikaanse radio astronoom Frank Drake. De vergelijking berekent het aantal communicerende beschavingen door middel van een aantal factoren die met elkaar worden vermenigvuldigd. De vergelijking wordt meestal als volgt geschreven:

N = R* • fp • ne • fl • fi • fc • L

Waarin:

N = het aantal beschavingen in ons melkwegstelsel waarvan de elektromagnetische emissie is te meten.
R* = het tempo waarin sterren worden gevormd die geschikt zijn voor de ontwikkeling van buitenaards leven.
fp = het deel van deze sterren die een planeet-systeem hebben.
ne = het aantal planeten, per zonnestelsel, dat geschikt is voor leven.
fl = het aandeel van geschikte planeten waar daadwerkelijk leven op voorkomt.
fi = het aandeel van planeten waarop leven voorkomt dat zich heeft ontwikkeld tot intelligent leven.
fc = het aandeel van beschavingen die een technologie hebben ontwikkeld die detecteerbare signalen van hun bestaan uitzendt in de ruimte.
L = de tijdsduur waarin dergelijke beschavingen detecteerbare signalen uitzenden naar de ruimte.

Frank Drake
De astrofysicus Frank Drake bij zijn beroemde vergelijking

De grote uitdaging van deze vergelijking is dat astronomen helemaal geen concrete getallen hebben om in te vullen. Het is en blijft een ruwe schatting. Maar er gloort hoop om een nauwkeuriger resultaat te berekenen.

In 1961 waren astronomen er al van overtuigd dat er planeten bij andere sterren zouden bestaan maar het duurde tot 1996 voor de eerste exo-planeet werd gevonden. Deze planeet werd 51 Pegasi b genoemd. Het was de eerste van de meer dan duizend die er nu bekend zijn.

Er zijn twee methodes die door astronomen worden gebruikt voor het ontdekken van planeten bij andere sterren: het waarnemen van een overgang van een planeet voor de ster langs. Dit zorgt voor een hele kleine afname van de helderheid van de ster die vanaf de Aarde gemeten kan worden. De tweede methode maakt gebruikt door het waarnemen van kleine bewegingen van de ster die worden veroorzaakt doordat de planeten er om heen draaien en met een zwaartekracht een beetje aan de ster trekken.

Het schatten van het totaal aantal planeten in het heelal is heel erg lastig maar er is een statistische studie die zegt dat er gemiddeld 1,6 planeten per ster zijn. Dit leidt tot ongeveer 160 miljard planeten in ons sterrenstelsel.

In maart 2014 waren er meer dan 1700 exo-planeten bevestigd. De meerderheid van deze planeten is ontdekt met behulp van de daarvoor ontworpen Kepler Space telescoop die tussen 2009 en 2013 een klein gebied in het sterrenbeeld Zwaan – Cygnus heeft bestudeerd. Astronomen zijn nog steeds bezig die data te onderzoeken.

Geschikt voor leven?
De meeste planeten die tot nu toe zijn ontdekt zijn groter dan Jupiter. Mogelijk komt dit doordat dergelijke grote planeten gemakkelijker zijn te ontdekken. In februari 2014 werd een hele reeks aan ontdekkingen gepubliceerd over super-Aardes, oftewel planeten die een beetje groter zijn dan de Aarde en waarvan astronomen denken dat ze, onder de juiste voorwaarden, bewoonbaar zijn.

Van alle tot nu toe ontdekte planeten heeft slechts een fractie van de planeten een atmosfeer die geschikt zou kunnen zijn voor leven. Precieze getallen zijn nog niet te berekenen maar factoren als de afstand van de planeet tot de ster en de samenstelling van de atmosfeer spelen hierin een zeer belangrijke rol.

In de Habitable Planet Catalog stonden in maart 2014 29 planeten opgenomen die eventueel leven zouden kunnen bevatten zoals wij dat kennen en staan er 69 planeten op de wachtlijst. De Habitable Planet Catalog is een project van het Planetary Habitability Laboratory van de Universiteit van Puerto Rico.

Het ontdekken van leven buiten de Aardse – zelfs als het microbiologisch leven zou zijn – is een belangrijke factor voor een beter begrip van Drake’s vergelijking. Astronomen zoeken zelfs nog naar leven in ons eigen zonnestelsel en men weet nu dat er verschillende gebieden zijn waar leven potentieel mogelijk is waaronder de planeet Mars en de Jupitermaan Europa.

Een volgende stap zou kunnen zijn om te onderzoeken op welke manier je met die buitenaardse beschaving in contact zou kunnen komen. Of ze onze signalen zouden kunnen ontvangen én begrijpen. Op kleine schaal zijn er al berichten de ruimte in gestuurd richting de sterren en zijn er ruimtesondes gelanceerd, zoals de beide Voyagers, die boodschappen bevatten voor buitenaardse intelligenties.

Laatste bewerking: 2 augustus 2014