Wat is gammastraling?

In het heelal komen verschillende vormen van energie voor die zich op zijn eigen wijze manifesteert. Een van die vormen is straling. Straling is de golfenergie die door elektromagnetische krachten wordt geproduceerd. Er bestaat alfastraling, beta-straling en gammastraling. Iedere vorm van straling bestaat uit hoog energetische deeltjes die zich in een rechte lijn verplaatsen. Er zijn verschillen in de niveaus. Alfastraling is het zwakste en kan door de menselijke huid tegen gehouden worden. Gammastraling is het sterkste en kan alleen door enkele zeer zware elementen, zoals lood, tegen worden gehouden.

Wat is gammastraling? Gammastraling is de sterkste vorm van straling die we kennen. Door gammastraling is kernenergie zo gevaarlijk. Deze hoogenergetische vorm van straling kan menselijk weefsel aantasten en kan leiden tot mutaties. Als er voldoende gammastraling aanwezig is kunnen levensvormen in korte tijd worden gedood.

Er is een verschil in samenstelling tussen gammastralen enerzijds en alfa- en beta-straling anderzijds. Alfa- en beta-stralen bestaan uit afzonderlijke subatomaire deeltjes. Gammastralen zijn heel anders. Ze bestaan uit pure energie en straling en ze kunnen alleen worden afgebogen door de meest compacte materie die we kennen.

Gammastralen komen overal voor in het heelal met als beste voorbeelden de Zon, pulsars en witte dwergen. Ieder van deze zijn massieve energiebronnen waar bij kernfusiereacties waterstof wordt omgezet. Hierbij komen grote hoeveelheden straling vrij. Buiten de beschermende atmosfeer van de Aarde is dit meetbaar als de kosmische straling. Kosmische straling bevat grote hoeveelheden energie maar het is de gammastraling die zijn stempel drukt op deze straling.

Opname van de Fermi Space Telescope
Ons melkwegstelsel in kaart gebracht door de Fermi Space Telescope.Deze telescoop kan gammastraling meten. De opname bestaat uit waarnemingen die tussen 2009 en 2011 zijn gemaakt. (Credit: NASA)

Het meest interessante aan gammastraling is het feit dat ze geen constant energieniveau hebben. In sommige gevallen variëren de energieniveaus zo sterk dat je gammastraling hebt die aan ieder criterium dat je voor de straling stelt voldoet maar die op het eind minder energie bevat dan de röntgenstraling die in een ziekenhuis wordt gebruikt. De energie van gammastraling wordt grotendeels bepaald door de bron en de productie van de straling.

Gammastraling is één van de vele energetische fenomenen in ons heelal en wetenschappers zijn constant opzoek om meer te leren over gammastraling en zijn eigenschappen.

 

Eerste publicatie: 14 april 2015