De aarde draait steeds sneller

Met behulp van atoomklokken hebben wetenschappers een dag gemeten waarin de Aarde 1,59 milleseconden langzamer dan de gebruikelijke 24 uur om zijn as draaide.

De Aarde vanuit het ISS
De Aarde vanuit het ISS. Credit: Pixabay/CC0 Public Domain

Wetenschappers hebben de kortste dag op Aarde geregistreerd sinds men in de jaren ’60 de rotatieperiode met zeer nauwkeurige atoomklokken begon te registreren. Op 29 juni 2022 voltooide de Aarde een rotatie 1,59 milliseconden minder dan 24 uur.

Een dag duurt 24 uur omdat de Aarde ruwweg iedere 8.640.000 milliseconden om zijn as draait. Op de korte termijn kan deze snelheid van dag tot dag delen van een milliseconde variëren. Dit betekent dat de lengte van de dag kan variëren, maar meestal slechts met een kleine hoeveelheid.

Onze planeet heeft ook te maken met veranderingen op lange termijn. In het verleden draaide de Aarde langzamer rond en duurde een omwenteling langer dan een dag. Dit zorgde ervoor dat de Aarde met het verstrijken van de eeuwen steeds een paar milliseconden meer nodig had om een omwenteling te voltooien.

Recent is deze lange termijn trend echter aan het omkeren. De Aarde lijkt te versnellen en heeft steeds minder tijd nodig om een omwenteling te voltooien en dat betekent dat de dagen korter worden.

In december 2020 meldden wetenschappers dat de Aarde in dat jaar de 28 kortste dagen had meegemaakt sinds wetenschappers in de jaren ’60 met behulp van atoomklokken de lengte van een dag begonnen te meten.

In dat jaar was 19 juli 2020 een record-brekende korte dag waarbij de Aarde ronddraaide in 1,47 milliseconden minder dan 24 uur. Het record bleef onbetwist in 2021 voordat het op 29 juni 2022 met een dag van -1,59 milliseconde werd verbroken.

En 19 juli 2020 zou ook niet lang de op één na snelste dag blijven. Slechts een maand nadat het record voor de snelste dag was verbroken werd die tweede plaats opnieuw onttroond toen de Aarde op 26 juli 2022 een dag van -1,50 milliseconde beleefde.

Wetenschappers hebben verschillende ideeën over wat de oorzaak zou kunnen zijn van het plotselinge versnellen van de draaiing van de Aarde en het verkorten van de dagen. Deze ideeën kunnen betrekking hebben op processen in de binnen- of buitenlagen van de planeet, oceanen, getijden of zelfs het klimaat.

Een team van onderzoekers denkt dat het verkorten van de dagen verband kan houden met een kleine onregelmatige beweging in de geografische polen van de Aarde en de rotatie-as die ze met een minuscule hoeveelheid over het oppervlak verschuift. Dit wordt de Chandler-variatie genoemd.

De normale amplitude van de Chandler-variatie is ongeveer 3 tot 4 meter aan het aardoppervlak maar van 2017 tot 2020 verdween deze variatie.

Als de afname in de lengte van de dag doorzet kan het nodig zijn een negatieve schrikkelseconde in te voeren om de “civiele tijd”, gemeten door zeer nauwkeurige atoomklokken, synchroon te houden met de zonnetijd, de beweging van de Zon door de lucht van zonsopkomst tot zonsondergang.

Vermoedelijk is deze maatregel, die voor sommige computersystemen problemen kan opleveren, niet nodig. Wetenschappers denken dat de lengte van de dag niet veel korter zal worden.

Eerste publicatie: 8 augustus 2022
Bron: diverse berichten