Sterrenkunde koeterwaals – Planeet

In 2006 heeft de Internationale Astronomische Unie eindelijk een definitie opgesteld van wat astronomen nu precies als een planeet beschouwen. Tijdens dat proces werd Pluto helaas gedegradeerd. Dat was voor veel mensen een grote teleurstelling die nog altijd niet is verwerkt.

De planeten van TRAPPIST 1
Artist Impression van de planeten bij TRAPPIST 1. Credit: NASA/JPL-Caltech.

Hier dus de officiële definitie. Als je opgenomen wil worden in de lijst met planeten dan moet je aan onderstaande drie voorwaarden voldoen:

  1. Je moet om de Zon draaien
  2. Je moet voldoende massa hebben zodat je eigen zwaartekracht je in een bijna ronde vorm trekt.
  3. Je moet de omgeving van je baan vrijmaken zodat er geen objecten van dezelfde grootte als jij zijn en het is jouw zwaartekracht, en die van niemand anders, die je baan domineert.

De eerste definitie diskwalificeert meteen alle manen. De tweede definitie diskwalificeert alle kleinere objecten in het zonnestelsel, zoals asteroïden en kometen, omdat ze niet groot genoeg zijn om zichzelf rond te maken. De derde en laatste definitie elimineert objecten zoals Pluto en Ceres die dan wel in een baan om de Zon draaien maar te veel andere rommel in hun baan hebben.

Met die definitie bevat ons zonnestelsel acht planeten. Dat zijn de vier rotsachtige binnenplaneten Mercurius, Venus, Aarde en Mars. Daarnaast hebben we dan de vier grote buitenwerelden: Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus.

Objecten die aan de eerste twee criteria voldoen maar niet aan de laatste staan bekend als “dwergplaneten”. Ze worden door planeetwetenschappers echter meestal gewoon “planeten” genoemd.

Ons zonnestelsel is niet het enige met planeten. Tot op heden hebben astronomen duizenden objecten in een baan om andere sterren geïdentificeerd. Maar aangezien ze niet om de Zon draaien zijn het technisch gezien geen planeten, het zijn “extrasolaire planeten” of kortweg “exoplaneten”.

We hebben ook een diepgaander artikel over de definitie van wat een planeet is op Kuuke’s Sterrenbeelden.

Dit artikel maakt deel uit van de serie Sterrenkunde – koeterwaals. Het zijn vertaalde en eventueel bewerkte berichten van de rubriek Astronomy 101 van de website UniverseToday