Het sterrenbeeld Turdus Solitarius

Het sterrenbeeld Turdus Solitarius volgens Johann Bode
De kaart is afkomstig uit de Uranographia van Johann Bode die in 1801 verscheen.

Het sterrenbeeld Turdus Solitarius werd in 1776 door de Franse astronoom Pierre-Charles Le Monnier (1715 – 1799) beschreven in een artikel “Constellation du Solitaire” dat werd gepubliceerd in de Mémoires van de Franse Koninklijke Academie van Wetenschappen. Hij noemde 22 sterren en beschreef het sterrenbeeld als “een vogel uit Indië en de Filipijnen”. Hij realiseerde zich blijkbaar niet dat het over twee verschillende vogels ging. Het sterrenbeeld kwam terecht op de staart van Hydra – Waterslang en de kop van de vogel viel over de zuidelijk pan van Libra – Weegschaal heen.

Le Monnier zei dat hij het sterrenbeeld had geïntroduceerd als herinnering van de reis van de Fransman Alexandre-Guy Pingré naar het eiland Rodrigues in de Indische Oceaan. Pingé nam in 1761 vanaf daar de Venusovergang voor de Zon waar. Vermoedelijk bedoelde Le Monnier met zijn sterrenbeeld de Rorigues solitaire, een loopvogel die nauw verwant was aan de dodo en die alleen op Rodrigues voorkwam en die Pingé op het eiland had willen vinden. Dit lukte niet omdat deze vogel mogelijk al bijna helemaal was uitgestorven.

Echter de vogel die Le Monnier op zijn diagram afbeeldde lijkt meer op een vrouwelijke blauwe rotslijster (Monticola solitarius uit de familie van de Turdidae). Dit is een heel andere vogel dan de Rodriguessolitaire dus het lijkt erop dat Le Monnier de verkeerde lijster koos toen hij zijn sterrenbeeld tekende.

In zijn Uranographia veranderde Johann Bode de naam in Turdus Solitarius. Het sterrenbeeld staat op kaart XIV van de Uranographia

Op een sterrenkaart van de Britse geleerde Thomas Young (1773 – 1829) verscheen het sterrenbeeld als de Spotlijster en de Britse amateur astronoom Alexander Jamieson (1782 – 1850) noemde het sterrenbeeld in zijn Celestial Atlas uit 1822 Noctua – Uil. Jamieson vond het vreemd dat er geen uil aan de sterrenhemel stond terwijl die toch frequent in de geschiedenis voorkomt en zelfs op oude Egyptische monumenten een belangrijke rol speelt. De vogel die Jamieson afbeeldde had pluimpjes aan zijn oren en moest vermoedelijk een woestijnoehoe voorstellen zoals die ook op de Egyptische hiëroglyfen voorkomen.

Het sterrenbeeld Turdus Solitarius volgens Young
Turdus Solitarius werd in Thomas Young’s A Course of Lectures on Natural Philisophy and the Mechanical Arts uit 1807 hernoemd naar de Spotlijster oftwel de Spotvogel

Het sterrenbeeld Noctua volgens Jamieson
Noctua op de Celestial Atlas van Alexander Jamieson (1822). Door de vogel te draaien zodat de kop richting Libra wees zag het er iets natuurlijker uit. Op deze afbeelding strekt de kop van de vogel zich uit tot in het zuiden van het sterrenbeeld Virgo – Maagd

 

 

Eerste publicatie: 29 juli 2009
Volledige revisie: 12 maart 2019

We doen ons best om alle artikelen zonder taal-, tik- en inhoudelijke fouten te plaatsen maar ondanks alle controle zie je zelf vaak je eigen fouten niet meer. Daarom stellen we het uitermate op prijs als je een fout komt melden!
Als je een spelfout hebt gevonden selecteer dan a.u.b. de tekst en druk Ctrl+Enter. Heb je een inhoudelijke fout gevonden, schrijf dan in het commentaarveld wat er volgens jou niet correct is.
We proberen alle gemelde fouten zo snel als mogelijk te verbeteren. Omdat de meldingen anoniem zijn vindt er geen communicatie plaats met de indiener. We houden ons het recht voorbehouden om meldingen niet te verwerken.

%d bloggers liken dit:

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: