Het sterrenbeeld Argo Navis

Argo Navis is niet een sterrenbeeld dat in onbruik is geraakt maar het is vanwege zijn onhandelbare grootte ontmanteld en opgedeeld in kleinere sterrenbeelden. Argo Navis behoort tot de 48 klassieke sterrenbeelden die Ptolemeus beschreef in de Almagest. In de achttiende eeuw is het door astronomen opgedeeld in drie delen: Carina de Kiel, Puppis de Achtersteven en Vela de Zeilen. Zouden de drie delen weer herenigd worden tot één sterrenbeeld dat zou dit ruim 28% groter zijn dan Hydra de Waterslang dat nu het grootste sterrenbeeld is. Het moderne sterrenbeeld Pyxis, het Kompas bevindt zich vlak bij de mast van Argo Navis maar wordt niet beschouwd als een origineel onderdeel van het chip. In 1844 stelde de Engelse astronoom John …

Continue reading

Turdus Solitarius

Turdus Solitarius werd in 1776 geïntroduceerd door de Franse astronoom Pierre-Charles Le Monnier in een artikel genaamd “Constallation du Solitaire” dat verscheen in de Mémoires van de Franse Academie der Wetenschappen. Hij nam 22 sterren en beschreef het sterrenbeeld als een vogel uit India en de Philipijnen. De vogel die Le Monnier beschreef was een blauwe rotslijster (Monticola solitarius, familie Turdidae). Volgens Le Monnier introduceerde hij het sterrenbeeld ter nagedachtenis aan de Venus-expeditie van Alexandre-Guy Pingré in 1761. Deze astronoom nam de overgang van Venus over de zonneschijf waar vanaf het eiland Rodrigues in de Indische Oceaan. Het is onbekend waarom Le Monnier juist deze vogel koos. Johann Bode gaf in 1801 het sterrenbeeld zijn Latijnse naam Turdus Solitarius. De …

Continue reading

Antinous

Antinous was de mannelijke geliefde van de Romeinse keizer Hadrianus. Ofschoon het verhaal zich laat lezen als een roman is het dus een figuur dat echt heeft bestaan en geen mythologisch karakter. Antinous werd in 110 v. Chr. geboren in Bythinium, het hedendaagse Bolu in het noord-westen van Turkije. In die tijd was dit een Romeinse provincie.In 130 v. Chr. waren Hadrianus en Antinous samen op reis over de Nijl. Antinous verdronk in de buurt van de hedendaagse plaats Mallwai in Egypte. Een orakel had voorspeld dat de keizer zou worden gered van een groot gevaar door het offer van één van zijn geliefden. Antinous begreep dat dit op hem van toepassing was.Zelfmoord of ongeluk, dat weten we niet maar …

Continue reading

Mons Maenalus

Mons Maenalus is een berg in Arcadië, het centrale deel van de Peleponnesus in Griekenland en werd door Johannes Hevelius in 1687 als sterrenbeeld geïntroduceerd toen hij Boötes afbeeldde op de top van de berg. Het sterrenbeeld kwam later terug op veel verschillende sterrenkaarten maar altijd als onderdeel van Boötes en niet als zelfstandig sterrenbeeld.De berg kreeg zijn naam van Maenalus, een figuur uit de Griekse mythologie. Sommige mythologen zeggen dat hij de oudste zoon was van Lycaon, de koning van Arcadië. Dit zou betekenen dat Maenalus een broer was van Callisto en dus de oom van haar zoon Arcas die model stond voor het sterrenbeeld Boötes. Anderen beweren dat Maenalus de zoon van Arcas was en dus een kleinkind …

Continue reading

Custos Messium

Custos Messium werd in 1775 door Joseph Lalande geïntroduceerd op zijn hemelglobe en een jaar later beschreven in het Journal des Savans. The naam Custos Messium is een woordspeling op Lalande’s beroemde landgenoot Charles Messier. Het sterrenbeeld was in Frankrijk dan ook wel bekend onder de naam Messier. Het was gelegen in wat nu het noordwesten van Cassiopeia is tussen Cepheus en Camelopardalis vlak bij een ander verouderd sterrenbeeld Rangifer het rendier. Lalande koos deze plek omdat in 1774 hier voor het eerst een komeet zichtbaar was. Deze komeet, ontdekt door de Fransman Jacques Montaigne, werd intensief door Messier bestudeerd. Eerste publicatie: 29 juli 2009 Laatste keer bijgewerkt op: 26 februari 2017

Continue reading

Taurus Poniatovii

Taurus Poniatovii – de Stier van Poniatowski is een sterrenbeeld dat in 1777 door Martin Poczobut werd geïntroduceerd. Hij was directeur van het Koninklijk Observatorium van Vilnius in Litouwen ter ere van koning Stanislav II Poniatovski de koning van Polen. In die tijd maakte Litouwen nog deel uit van Polen. Poczobut publieerde het sterrenbeeld in zijn cahiers des obervations astronomique faites à l’observatoire royal de Vilna en 1773. Deze catalogus verscheen in 1777. Het sterrenbeeld werd in 1778 door de Franse astronoom Jean Fortin overgenomen in zijn Atlas Céleste. Johann Bode gaf het sterrenbeeld een Latijnse naam in zijn Uranographia die in 1801 verscheen.Het sterrenbeeld werd gevormd uit een v-vormige groep sterren die Ptolemeus in zijn Almagest noemde aan de …

Continue reading

Robur Carolinum

Robur Carolinum – de Eik van Charles werd in 1678 bedacht door de Engelse astronoom Edmond Halley. Het is de eik waarin koning Charles zich verstopte na het verraad van de republikeinen van Cromwell bij de Slag om Worcester. Halley maakte de eik uit sterren van Argo Navis. In 1676 zeilde Halley naar St. Helena in het zuiden van de Atlantische oceaan om er de zuidelijke sterrenhemel te bestuderen. Bij zijn terugkeer in 1678 publiceerde hij zijn resultaten aan de Royal Society in Londen. Het jaar er op publiceerde hij zijn Catalogus Stellarium Australium –  de catalogus van de zuidelijke sterrenhemel en op de begeleidende sterrenkaart is Robur Carolinum voor het eerst te zien. Helaas was het sterrenbeeld geen lang …

Continue reading

Sceptrum Brandenburgicum

Sceptrum Brandenburgicum – de Brandenburger scepter werd in 1688 door de Duitse astronoom Gottfried Kirsch geïntroduceerd. Hij wilde hiermee de provincie Brandenburg eren. Brandenburg maakte in die tijd deel uit van Pruisen. Kirsch leefde in Brandenburg. De Brandenburger scepter bevond zich vlak bij de voet van Orion in een bocht van Eridanus. Het sterrenbeeld verscheen voor het eerst in het wetenschappelijke tijdschrift Acta Eruditorum in 1688 maar het werd bijna een eeuw lang door iedereen genegeerd totdat Johann Bode het in 1782 opnam in zijn atlas Vorstellung der Gestirne. In deze atlas gebruikte Bode de Duitse naam Brandenburgische Scepter maar in zijn Uranometricadie in 1801 verscheen nam hij Kirsch’s originele Latijnse naam over. De sterren van de Brandenburger scepter maken …

Continue reading

Rangifer – het Rendier

Rangifer – het rendier werd in 1743 geintroduceerd door de Franse astronoom Le Monnier. Hij beschreef het sterrenbeeld voor het eerst in zijn boek La Théorie des Comètes. Toepasselijk plaatste het het sterrenbeeld dicht bij de hemelpool. Le Monnier bedacht het sterrenbeeld na een reis naar Lapland waar hij zich met positiemetingen bezig heeft gehouden. Het sterrenbeeld is ook bekend onder de naam Tarandus. Eerste publicatie: 29 juli 2009 Laatste keer bijgewerkt op: 26 februari 2017

Continue reading

Quadrans Muralis

Quadrans Muralis is wel het best bekende verouderde sterrenbeeld. Het sterrenbeeld is de naamgever van een beroemde meteorenzwerm die we ieder jaar begin januari kunnen zien: de Quadrantiden. Het sterrenbeeld is bedacht door de Franse astronoom Joseph de Lalande. Het is genoemd naar het aan een muur bevestigde quadrant (Muralis = muur) dat gebruikt werd voor het bepalen van de positie van sterren.Het werd voor het eerst in 1795 afgebeeld in de Atlas Céleste van Jean Fortin. Het sterrenbeeld was gelegen in het noordelijke deel van het sterrenbeeld Boötes vlak bij het uiteinde van het handvat van de steelpan van Ursa Major. Eerste publicatie:29 juli 2009 Laatste keer bijgewerkt op: 26 februari 2017

Continue reading