Chinees Nieuwjaar begint op 12 februari in Azië

Jaar van de Os - 2021
Credit: ChineseNewYear.net

Chinees Nieuwjaar 2021, het Jaar van de Os, begint in Azië op 12 februari 2021 (Het is dan nog 11 februari bij ons in Nederland). Chinees Nieuwjaar is de belangrijkste Chinese feestdag. Meer dan een miljard mensen in China en honderden miljoen er buiten vieren dit feest. Het feest valt samen met de dag dat het in Azië Nieuwe Maan is. Dat valt dit jaar op 12 februari (om precies te zijn 11 februari om 19:08 uur UT oftewel 20:08 uur Nederlandse tijd). Landen in Azië die dit Nieuwjaar vieren zijn o.a. China, Thailand, Indonesië, Maleisië en de Filippijnen. Ook Aziatische bevolkingsgroepen over de gehele wereld vieren dit feest. Het is een tijd om de goden en voorvaderen te eren en tijd door te brengen met je familie.

In China is er een nationale vakantie van 12 februari tot 17 februari 2021. Normaliter vindt in deze periode de grootste volksverhuizing ter wereld plaats en gaan meer dan 300 miljoen Chinezen op reis naar hun familie maar de coronapandemie dwingt de Chinese overheid ertoe om deze volksverhuizing dit jaar actief te ontmoedigen.

In de Chinese dierenriem wordt ieder jaar geassocieerd met een van de 12 dieren. 2021 is het jaar van de Os. De feestelijkheden beginnen op 12 februari 2021 en duren 15 dagen. Ze eindigen met het Lantaarn Festival.

De kalender en het Chinese Nieuwjaar

In China wordt in het dagelijkse leven de Gregoriaanse kalender gebruikt. Maar Chinese kalenderdagen worden nog steeds gebruikt om traditionele feestdagen zoals Nieuwjaar en het Maanfeest in de herfst aan te duiden. De Chinese kalender wordt astrologisch ook nog steeds gebruikt voor het kiezen van een gepaste trouwdag en andere speciale gebeurtenissen.

De Chinese kalender is een maan-zon kalander. Met andere woorden, het is een combinatie van een zon- en een maankalender. De Chinese kalender heeft al een lange geschiedenis achter de rug die verschillende Chinese dynastieën omvat en terug gaat tot de Shang dynastie ongeveer 1400 voor Christus. De kalender kent verschillende symbolische cycli die gebruikt worden in de Chinese astrologie. Deze cycli maken het een ingewikkeld systeem voor het meten van de tijd.

Een maand in de Chinese kalander omvat een enkele cyclus van de Maan. De eerste dag van de Maan begint tijdens Nieuwe Maan, er valt dan geen zonlicht op het deel van de Maan dat naar de Aarde is gericht. Een maancyclus duurt gemiddeld 29,5 dagen dus een maanmaand duurt 29 of 30 dagen. Het Chinese kalenderjaar telt 12 maanmaanden. Om in de pas te lopen met de zonnekalender die gemiddeld 365,25 dagen in een jaar heeft wordt er iedere twee of drie jaar een extra maand toegevoegd aan de Chinese kalender. Dit zorgt ervoor dat Chinees Nieuwjaar ieder jaar op een andere dag valt (uitgaande van de Gregoriaanse kalander). Dit zorgt er ook voor dat Chinees Nieuwjaar altijd tussen 21 januari en 21 februari valt.

2021 is het jaar van de Os

Ieder jaar van de Chinese maankalender wordt door een van de 12 dierensymbolen van de Chinese dierenriem voorgesteld. Deze dieren zijn: Rat, Os, Tijger, Konijn, Draak, Slang, Paard, Schaap (Geit), Aap, Haan, Hond en Varken. Dit jaar is de Os dus aan de beurt.

Ossen waren in een agrarische samenleving capabele landbouwwerktuigen die hechten aan het symbool van ijver, volharding en eerlijkheid. In de Chinese cultuur is Os een trouwe vriend die een grote bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de samenleving. Net als de os zijn mensen die in het Jaar van de Os zijn geboren ijverig, voorzichtig, houden ze vast aan hun geloof en bieden ze altijd graag hulp.

Hoe wordt Chinees Nieuwjaar gevierd?

Van de eerste dag van het Chinese Nieuwjaar (de dag van Nieuwe Maan) tot de 15de dag (de daaropvolgende Volle Maan) zijn er feestelijkheden. Iedere dag heeft een speciale betekenis die volgens lokale tradities kan veranderen. Maar bij de komst van het nieuwe jaar worden de huizen eens goed gepoetst om ongeluk te verwijderen en geluk te verwelkomen. Op Oudjaarsavond komen families bij elkaar om uitgebreid traditionele gerechten te eten en om middernacht het nieuwe jaar met vuurwerk te begroeten (in grote delen van het land is dit inmiddels verboden en wordt vuurwerk vanuit de lokale gemeente afgestoken).

In de dagen die volgen worden er feestelijke parades gehouden met kleurrijke draken of leeuwen. Er worden ceremonies gehouden om hulde te brengen aan goden en voorouders en kinderen krijgen geld in rode enveloppen. Er worden geschenken uitgewisseld en er worden uitgebreide familiebezoeken afgelegd en zijn er nog meer traditionele feestdagen

De viering van het nieuwe maanjaar heeft op de 15de dag zijn hoogtepunt met het traditionele Lantaarnfestival. Tijdens deze nacht van de Volle Maan begeven gezinnen zich met verlichte lantaarns op straat. Dit levert vaak een heel mooi lichtbeeld op.

Folklore en het Chinese Nieuwjaar

Er zijn verschillende variaties op de mythologie achter de vieringen van het Chinese Nieuwjaar. De meeste zijn gebaseerd op het verhaal over een lelijk, bloeddorstig monster genaamd Nian dat op de laatste avond van ieder jaar zou verschijnen om dorpen te vernietigen en mensen op te eten. Een wijze ouderling adviseerde dorpelingen om het monster met harde geluiden weg te jagen. Die nacht staken ze bamboe in brand, staken ze vuurwerk af en sloegen ze op hun trommels. Het monster, bang voor de harde geluiden en lichten, rende weg om zich in een grot te verstoppen. In een andere versie van de mythe haalde een oude man Nian over zijn woede op andere monsters te richten en niet op de dorpelingen. Voordat hij werd gezien terwijl hij op Nian wegreed, adviseerde de oude man, eigenlijk een god, de mensen om op de laatste avond van het haar roodpapierenversieringen in hun huizen op te hangen en vuurwerk af te steken om zo Nian weg te houden.

Op de eerste dag van het nieuwe jaar vierden de dorpelingen feest en begroetten ze elkaar met de woorden Guo Nian, wat “overleef de Nian” betekent. Die traditie duurt tot op de dag van vandaag voort waarbij Guo Nian nu “vier het nieuwe jaar” betekent.

 

Eerste publicatie: 11 februari 2021
Bron: EarthSky en anderen