Metis – maan van Jupiter

Binnen de baan van Io, de binnenste van de vier grote Galileïsche manen van Jupiter bevinden zich vier kleinere manen; Metis, Adrastea, Amalthea en Thebe. Al deze manen zijn onregelmatig van vorm omdat ze of te weinig massa hebben of omdat ze tijdens de vorming te weinig vloeibaar waren om een ronde vorm aan te nemen. De Galileo-sonde die jarenlang het Jupitersysteem heeft verkend heeft enkele oppervlakte structuren in kaart gebracht waaronder inslagkraters, heuvels en valleien.

Metis is in grootte de derde van deze manen met een gemiddelde diameter van ongeveer 43 kilometer. Metis draait op een afstand van 128.000 kilometer om Jupiter heen en heeft 0,295 Aardse dagen nodig voor een rondje. De rotatieperiode van Metis is niet met zekerheid bekend maar de baanperiode bedraagt 5 uur en vermoedelijk is de baan synchroon waarbij Metis altijd met dezelfde zijde naar Jupiter is gericht.

Omdat de baan van Io zich op en afstand van 422,000 kilometer boven Jupiter bevindt en de korte afstand tot Jupiter zelf is de maan onderhevig aan sterke getijdenwerkingen en men zou denken dat de maan al lang uit elkaar zou zijn getrokken. Echter door de geringe grootte is Metis relatief immuun voor getijdenkrachten. Samen met Adrastea draait Metis sneller om Jupiter heen dan Jupiter om zijn eigen as draait. Het is mogelijk dat Metis zijn baan instabiel wordt en de maan te pletter slaat op Jupiter. Metis en Adrastea draaien beiden binnen Jupiter’s hoofdring, ze hebben vermoedelijk materiaal aangeleverd voor deze ring. De manen Amalthea en Thebe hebben materiaal voor de zogenoemde Gossamer-ring van Jupiter, aangeleverd.

Ontdekking
Metis is in maart 1979 ontdekt door het team van Voyager-2.

Naamgeving
De originele aanduiding is S/1979 J1 maar de maan werd later hernoemd naar Metis. Zij was de eerste vrouw van Zeus. Zij werd door Zeus opgegeten toen ze zwanger was van hun eerste kind. Zeus was namelijk bang voor de kracht van de kinderen van Metis. Hun baby, Athena kwam als een volwassen vrouw tevoorschijn uit Zeus zijn voorhoofd.

Metis in cijfers
Ontdekt door S. Synnott, Voyager-2
Datum ontdekking maart 1979
Gemiddelde afstand tot Jupiter 128.000 km
Periapsis (dichtste nadering tot Jupiter) 127.846 km
Apoapsis (grootste afstand tot Jupiter) 128.154 km
Jaar 0,295 Aardse dagen
Omtrek baan 804.247,43 km
Gemiddelde baansnelheid 113.594,3 km/u
Baan excentriciteit 0,0012
Equatoriale inclinatie t.o.v. de baan 0,019°
Gemiddelde straal 135,1 km
Omtrek aan de evenaar 51,5 km
Volume 41.630 km3
Massa 119.893.474.647.775.000 kg
Dichtheid 3 g/cm3
Oppervlakte 5808,80 km2
Zwaartekracht aan de oppervlakte 0,017 m/s2
Ontsnappingssnelheid 98 km/u
Lengte van de dag onbekend

Eerste publicatie:17 februari 2013
Laatste keer gewijzigd op: 14 september 2016