De temperatuur van Saturnus

Met een gemiddelde temperatuur van -178° Celsius is Saturnus best wel een koude planeet. Er zijn verschillen in temperatuur tussen de evenaar en de polen maar die zijn gering. Dit geringe temperatuurverschil kan verklaard worden door het feit dat de meeste warmte van de planeet vanuit zijn binnenste komt in plaats van de Zon.

Lagen van gas

Saturnus bestaat voornamelijk uit waterstof met een beetje helium. Daarnaast komen er gassen als zwavel, methaan, ammoniak, stikstof en zuurstof in de atmosfeer voor. Deze gassen zorgen voor de mooie gekleurde banden in de atmosfeer.

De temperatuur in de atmosfeer neemt, samen met de druk, toe als je naar het binnenste reist. Als gasreus heeft Saturnus geen vast oppervlak. Het oppervlak van de planeet is door wetenschappers gedefinieerd als het gebied waar de druk gelijk is aan de druk op Aarde op zeeniveau.

Saturnus heeft drie wolkenlagen. De bovenste laag van ammoniakijs heeft een temperatuur die varieert tussen -173 °C en -113 °C. De tweede laag bevat waterijs en heeft een temperatuur die tussen -88°C en -3°C ligt. In de onderste laag kan de temperatuur oplopen tot 57°C. De druk in deze laag komt overeen met de druk op Aarde als je enkele kilometers diep in een Aardse oceaan zit.

Toen de Voyager-2 Saturnus onderzocht ontdekte deze dat de temperatuur aan de polen ± 10°C lager is dan de temperatuur aan de evenaar.

Hittebronnen

Saturnus heeft een kern die uit gesteente bestaat en die een massa heeft van 10 tot 20 maal de massa van de Aarde. Deze kern is omringd door vloeibaar metallisch waterstof. Deze massieve kern is waarschijnlijk als eerste gevormd waarna gas ingevangen kon worden en de planeet kon groeien. Vanuit de kern buitenwaarts wordt het vloeibare waterstof minder metallisch en zal het geleidelijk overgaan naar de gasfase.

Het binnenste van Saturnus heeft een temperatuur van rond de 11.700° Celsius. Saturnus bevindt zich ongeveer 1,4 miljard kilometer van de Zon en dat betekent dat de meeste warmte van de planeet afkomstig is uit het binnenste. Saturnus straalt twee keer zo veel warmte de ruimte in dan de planeet ontvangt van de Zon. De meeste warmte wordt opgewekt door compressie ten gevolge van de zwaartekracht maar wetenschappers denken dat er ook energie wordt opgewekt door helium die naar het binnenste van de planeet zakt.

 

Eerste publicatie 22 december 2012
Laatste keer aangepast op: 25 februari 2017