Stephen Hawking (1942 – 2018) – een korte biografie

Stephen Hawking werd beschouwd als een van de briljantste theoretisch natuurkundigen in de geschiedenis. Zijn werk over de oorsprong en de structuur van het heelal, van de Oerknal tot zwarte gaten, betekende een revolutie in dit vakgebied. Met zijn enorm goedverkopende boeken was hij instaat om deze ingewikkelde materie uit te leggen aan niet-deskundigen. Stephen Hawking stierf op 13 maart 2018. In deze korte biografie kijken we naar Hawkings opleiding en carrière, zijn ontdekkingen en de populaire boeken die hij daarover schreef en uiteraard ook de slopende ziekte die heb beroofde van zijn mobiliteit en spraakvermogen.

Continue reading

Wie was Albert Einstein?

Albert Einstein wordt vaak gezien als de meest invloedrijke wetenschapper van de 20-ste eeuw. Zijn werk helpt astronomen bij het bestuderen van zowel zwaartekrachtgolven als de baan van Mercurius. Zijn formule E = m * c2 hielp bij het verklaren van de speciale relativiteit en is zelfs onder niet-wetenschappers beroemd. Einstein is verder bekend voor zijn werk aan de algemene relativiteitstheorie en het photo-elektrische effect. Voor zijn werk hieraan kreeg hij in 1921 de Nobelprijs. Einstein deed ook verwoede pogingen om alle krachten in het heelal in één enkele theorie onder te brengen. Hij heeft hier tot zijn dood aangewerkt. In zijn tijd werd hij als redelijk revolutionair beschouwd en zoals altijd met nieuwe grote ideeën duurt het enige tijd …

Continue reading

Isaac Newton

Op 4 januari 1643, vandaag 375 jaar geleden, werd de Engelse natuurkundige en wiskundige Isaac Newton geboren. Hij is één van de grootste wetenschappers die we kennen. Hij heeft belangrijke ontdekkingen gedaan op het gebied van hemelmechanica, licht en zwaartekracht. Het werk van Newton is gebundeld in drie delen die samen de Philosophea Naturalis Principia Mathematica worden genoemd. Meestal afgekort als de Principia. In dit werk beschrijft Newton zijn drie bewegingswetten die vandaag de dag nog steeds de basis vormen van de klassieke hemelmechanica. In de Principia beschrijft Newton ook zijn ideeën over de zwaartekracht.

Continue reading

Wie was Johannes Kepler

Johannes Kepler werd aan het einde van de zestiende eeuw geboren en in die periode dachten alle astronomen dat de planeten in ons zonnestelsel allemaal in cirkelvormige banen om de Aarde draaien. Om dit te laten werken hadden ze kleine cirkels toegevoegd aan de planeetbanen. Deze cirkeltjes werden epicycles genoemd. Kepler verdedigde niet alleen vol vuur het idee dat de planeten om de Zon draaien maar hij toonde ook aan dat hun banen geen perfecte cirkels zijn. Zijn beschrijvingen van de planeetbewegingen werden bekend als de Wetten van Kepler.

Continue reading

Grote Reber – de eerste radio-astronoom

Grote Reber werd op 22 december 1911 geboren. Voor zijn dertigste werd hij ‘s werelds eerste radioastronoom. Hij opende met zijn werk een heel nieuw venster op het heelal waardoor astronomen objecten en processen kunnen bestuderen die ze in zichtbaar licht niet kunnen waarnemen waaronder pulsars en quasars en de detectie van atomen en moleculen in de ruimte tussen de sterren.

Continue reading

Edwin Hubble en het uitdijende heelal

Edwin Hubble werd op 20 november 1889 geboren. De Hubble Space Telescope is naar hem vernoemd. Hij moet dus wel een belangrijk astronoom zijn geweest. Het werk van Hubble veranderde onze kosmologie: ons idee over het heelal als geheel. Ruim honderd jaar geleden dachten de meeste astronomen dat het hele heelal uit slechts één sterrenstelsel bestond, ons Melkwegstelsel. In de jaren ‘20 was Hubble één van de eerste die erkende dat er een heelal is, gevuld met sterrenstelsels die zich voorbij de grenzen van onze eigen Melkweg bevinden. Tevens toonde Hubble aan dat ons heelal van sterrenstelsels uitdijt.

Continue reading

Georges Lemaître – bedenker van de oerknal

Georges Lemaître was een Belgische katholiek priester, natuurkundige en astronoom. Hij was de eerste die een definitieve formulering opstelde over het idee van een uitdijend heelal en wat bekend werd als de Oerknaltheorie over het ontstaan van het heelal. Lemaître noemde dit zelf de hypothese van het oeratoom oftewel het “kosmische ei”.

Continue reading

Wie was Willem de Sitter

Willem de Sitter was een Nederlandse astronoom die leefde van 1872 tot 1934. De Sitter is bekend geworden door zijn discussies met Albert Einstein over de relativiteitstheorie. Ook verrichte hij veel waarnemingen aan de manen van Jupiter, berekende hij de grootte van het heelal en leverde grote bijdrages aan de kosmologie. Willem de Sitter werd op 6 mei 1872 geboren in Sneek. Hij stierf op 20 november 1934 in Leiden aan de gevolgen van een longontsteking. Hij was de zoon van Lamoraal Ulbo de Sitter en Catherina Theodora Bertling. Zijn vader was, geheel volgens de familietraditie, rechter en ook van Willem werd verwacht dat hij rechten ging studeren. Zijn voorliefde voor wiskunde en wetenschap bracht hem echter een geheel andere …

Continue reading

28 april – geboortedag van Jan Hendrik Oort

Jan Hendrik Oort werd op 28 april 1900 geboren in het Friese Franeker. Hij is vooral bekend geworden van de Oort wolk, het bestaan van een theoretische wolk van kometen die ons zonnestelsel omringd. Daarnaast was hij in 1932 de eerste wetenschapper die de term “donkere materie” gebruikte. Oort was in de 20-ste eeuw een van de astronomen die het meeste wisten over ons sterrenstelsel. Vroege leven en werk Jan Oort groeide op in een gezin dat vijf kinderen had. Zijn vader, Abraham Hendrikus Oort was psychiater. Zijn ouders stimuleerden hem om zijn dromen te volgen en dus startte hij in 1917 met een studie natuurkunde aan de Universiteit van Groningen. Hij volgde er college bij professor Kapteyn en hij …

Continue reading

Wie was Percival Lowell?

Percival Lowell werd op 13 maart 1855 geboren. Hij was de zoon van Augustus en Katherine Bigelow Lowell. De Lowell’s stamden uit een welgestelde en belangrijke familie uit Boston. Percival studeerde aan de Universiteit van Harvard waar hij in 1876 zijn  bachelor in de wiskunde behaalde. Na zijn afstuderen gaf hij een lezing over het ontstaan van het zonnestelsel waarmee zijn allereerste interesse in de astronomie naar buiten kwam. Na zijn afstuderen ging hij aan de slag in de textielbedrijven van zijn familie. In 1882 woonde hij een lezing bij over Japan en hij besloot naar het Verre Oosten te trekken. In 1883 werkte hij bij het Korean Special Mission, de eerste Amerikaanse diplomatieke post in Korea. Hij schreef een …

Continue reading