Hoe heet is de Zon?

Corona en chromosfeer van de Zon
Corona (links) en chromosfeer (rechts van de Zon

De Zon is een enorme bal van gloeien hete gassen die grote hoeveelheden licht en energie produceert waardoor er hier op Aarde leven mogelijk is. De temperatuur van onze meest nabije ster varieert enorm en dan niet op een manier waaraan je zou denken.

In de kern van de Zon zorgt de enorme zwaartekracht voor een gigantisch hoge druk en een temperatuur van meer dan 15 miljoen °Celsius. De druk is er zo hoog dat waterstofmoleculen samensmelten tot heliummoleculen. Dit proces noemen we kernfusie.

Bij kernfusie komen enorme hoeveelheden energie vrij en deze energie straalt vanuit het binnenste naar het oppervlak van de Zon, de atmosfeer en verder de ruimte in. Vanuit de kern verplaatst de energie zich naar een stralingszone waar de energie ongeveer 1 miljoen jaar in op en neer blijft bewegen voordat de energie in de convectie zone komt. De convectiezone is de buitenste laag van het binnenste van de Zon. In de convectiezone vormen grote bellen van heet plasma een soep van geïoniseerde atomen die omhoog bewegen naar de fotosfeer. De temperatuur in de convectiezone bedraagt ongeveer 2 miljoen °C.

De opbouw van de Zon

De fotosfeer heeft een temperatuur van ongeveer 5500 °C. in dit gebied is de straling van de Zon zichtbaar als zichtbaar licht. Zonnevlekken in de fotosfeer zijn donkerder en kouder dan het omliggende gebied. In het centrum van grote zonnevlekken kan de temperatuur zakken tot ongeveer 4000 °C.

Zonnevlekken en andere onderdelen van de fotosfeer

De volgende laag van de Zon is de chromosfeer. Deze laag is al weer een beetje koeler, ongeveer 4300 °C. Het zichtbare licht van de chromosfeer is te zwak en wordt overstraald door de fotosfeer. Alleen tijdens een volledige zonsverduistering, als de Maan de zonneschijf bedekt, is de chromosfeer als een zwakke rode rand zond de Zon zichtbaar. De chromosfeer heeft een rode kleur omdat er nog grote hoeveelheden waterstof in voorkomen.

In de corona neemt de temperatuur weer gigantisch toe. De corona is ook alleen tijdens een zonsverduistering zichtbaar als witte pluimen aan de rand van de Zon. De corona is verrassend heet; temperaturen variëren tussen 1 en 10 miljoen °Celsius.

Corona (links) en chromosfeer (rechts) van de Zon

Gemiddeld is de corona 300 * heter dan de rest van de atmosfeer van de Zon en dat is verrassend want je zou verwachten dat, met de Zon als energiebron in het centrum, de buitenste laag van de atmosfeer ook het koudste zou zijn. Daar waar de corona afkoelt en de straling afneemt wordt materie de ruimte ingeblazen. Deze geladen deeltjes noemen we de zonnewind. Ze zijn o.a. verantwoordelijk voor het poollicht dat we soms op Aarde kunnen zien.

De Zon is het grootste en zwaarste object in het zonnestelsel. De afstand tot de Aarde bedraagt ongeveer 150 miljoen kilometer. Deze afstand noemen we een Astronomische Eenheid oftewel 1 AE. Deze afstandsmaat wordt gebruikt om afstanden in ons zonnestelsel te meten. Het licht van de Zon heeft ongeveer 8 minuten nodig om de Aarde te bereiken. We kunnen dus ook zeggen dat de Zon 8 lichtminuten van ons is verwijderd.

Meer artikelen over de Zon:

Eerste publicatie: 25 november 2012
Volledige revisie: 12 november 2017